Tòa án Tối cao Ấn Độ kêu gọi cải tổ pháp luật đất đai về bồi thường dự án quốc lộ

Ngày 25/5, Tòa án Tối cao Ấn Độ do Chánh án Surya Kant dẫn đầu đã lên tiếng khuyến cáo Chính phủ Liên bang nên sớm sửa đổi Luật Quốc lộ (National Highways Act - NHA) năm 1956 theo hướng ủy quyền cho các chuyên gia tư pháp xử lý tranh chấp bồi thường đất đai thay vì giao cho các quan chức chính quyền. Hội đồng thẩm phán gồm Chánh án Surya Kant cùng hai thẩm phán Joymalya Bagchi và V Mohana cho rằng việc để quan chức hành chính, thường là ủy viên hoặc trưởng quận, giải quyết các tranh chấp bồi thường là “một tình huống đặc biệt” không thể chấp nhận trong khuôn khổ pháp luật hiện hành và cần được khắc phục ngay hoặc bởi Tòa án hoặc bởi Quốc hội.

Theo Chánh án, xác định bồi thường là một nhiệm vụ mang tính tư pháp nên phải do những người có đào tạo chuyên môn thực hiện. Ông nêu câu hỏi lý do tại sao người dân bị thu hồi đất theo Luật Quốc lộ lại bị áp dụng một cơ chế khác biệt so với những người trong các đạo luật khác về thu hồi đất như Luật Thu hồi Đất đai 1894 hay Luật Bồi thường Công bằng và Minh bạch năm 2013, vốn đều trao quyền xét xử tranh chấp bồi thường cho các tòa án tư pháp.

Vụ việc nằm trong các đơn kháng cáo đối với phán quyết của Tòa Punjab và Haryana trước đó tuyên bố các điều khoản 3G và 3J của Luật Quốc lộ là vi hiến. Hai điều khoản này quy định việc xác định bồi thường và cơ chế giải quyết tranh chấp qua trọng tài khi chủ đất không đồng ý với số tiền bồi thường do nhà nước quy định.