Andrew Neil: 150 ngày chiến tranh Iran, Trump đối mặt bế tắc và sức khỏe suy giảm

Chiến dịch quân sự do Tổng thống Donald Trump phối hợp với Israel phát động nhằm vào Iran đã kéo dài 150 ngày kể từ ngày 27/2, khi lệnh tiến hành Operation Epic Fury được ban ra. Ban đầu, chính quyền Trump kỳ vọng sẽ nhanh chóng hạ bệ chế độ Tehran, kiềm chế khả năng phát triển hạt nhân và phá hủy kho tên lửa cùng máy bay không người lái của Iran trong vài tuần. Tuy nhiên, đến nay những mục tiêu này vẫn chưa thành hiện thực.

Iran dù bị tổn thương về quân sự nhưng vẫn duy trì sức mạnh đủ để tấn công các căn cứ Mỹ và đồng minh trong khu vực bằng tên lửa và máy bay không người lái. Khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Tehran bị hạn chế nhưng chưa bị triệt tiêu hoàn toàn. Đồng thời, không có tiến triển đáng kể nào trong đàm phán ngừng bắn hay buộc Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân, nguyên nhân chính của cuộc chiến.

Điều khiến tình hình thêm phức tạp là tranh chấp về quyền kiểm soát Eo biển Hormuz – điểm nghẽn quan trọng trong chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu. Iran hiện đang nắm quyền kiểm soát quan trọng tại khu vực này, khiến nhiều nỗ lực hòa bình bị bế tắc, đồng thời gián tiếp đẩy giá dầu thô và các sản phẩm lọc dầu như xăng dầu, diesel, nhiên liệu máy bay tăng mạnh trên thị trường thế giới.

Tình trạng gần như ngừng vận chuyển qua Eo biển Hormuz từ giữa tháng 7 đã khiến giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD một thùng và có xu hướng tiếp tục tăng. Các yếu tố hỗ trợ là đường ống dẫn dầu thay thế và dự trữ dầu chiến lược của các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản đã gần cạn kiệt. Tình hình càng thêm căng thẳng khi các vụ tấn công vào tàu chở dầu ở Biển Đỏ, do lực lượng Houthi ở Yemen thực hiện, tiếp tục, đe dọa tuyến đường thay thế dầu sang cảng Yanbu của Saudi Arabia.