Khó khăn do khủng hoảng năng lượng và ảnh hưởng từ lệnh cấm vận Mỹ

Alexander Quesada, một nông dân tại Caimito, Cuba, từng nhận được một chiếc máy kéo làm phần thưởng cho việc biến một bãi rác thành trang trại mẫu mực mang tên Finca Burgambilia. Được biết đến với những bông hoa tím rực rỡ trang trí ở lối vào, trang trại này từng phát triển mạnh mẽ nhờ thời kỳ hoà dịu quan hệ giữa Cuba và Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama. Sự trở lại của du khách kéo theo nhu cầu cao về các loại rau xanh độc đáo như salad rocket đã giúp trang trại thu hút các nhà hàng và tạo nguồn thu ổn định, từ đó đầu tư mở rộng hoạt động, trong đó có sản xuất mật ong hữu cơ.

Nhưng từ khi lệnh phong tỏa nhiên liệu do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt vào tháng 1 đã gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong lịch sử Cuba sau cách mạng, với việc nhiều nơi bị cắt điện liên tục suốt đến 70 giờ, hoạt động sản xuất nông nghiệp tại đây đã bị ảnh hưởng mạnh. Giá dầu diesel tăng lên đến hơn 3 USD một lít, tương đương một nửa mức lương tháng của một công chức, khiến chiếc máy kéo đỏ bóng bẩy của Quesada phải bỏ không trong chuồng. Thay vào đó, ông quay sang dùng những con bò kéo cày như cách truyền thống.

Thay đổi mô hình canh tác và tác động tới nền kinh tế nông nghiệp

Trước đây, Finca Burgambilia chủ yếu trồng các loại rau xanh cao cấp như salad rocket, nhưng hiện nay Quesada phải chuyển sang trồng các loại củ như khoai lang và sắn, giá thành thấp hơn, phù hợp với túi tiền người dân địa phương nhưng lợi nhuận hầu như không đủ để bù đắp chi phí sản xuất. Ông thừa nhận tình hình hiện nay là “đứng yên hoặc suy giảm”.

Thuộc tỉnh Artemisa, vùng nông nghiệp trọng điểm gần Havana, nơi từng là vựa mía lớn trong thập niên 1990, Caimito giờ đây chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng sản lượng nông nghiệp do thiếu nhiên liệu, phân bón và hạt giống được trợ giá. Bộ phận nông dân nhỏ lẻ gặp khó khăn trong việc tiếp cận đất đai và tài nguyên sản xuất do các rào cản hành chính và chính sách từ chính quyền trung ương.

Những cải cách kinh tế và triển vọng đối với nông nghiệp Cuba

Chính phủ Cuba nhận thức rõ về khó khăn hiện tại khi mà gần như tất cả thực phẩm trên đảo đều phải nhập khẩu. Nguồn tài chính dành cho nhập khẩu hàng hóa dần cạn kiệt, đẩy người dân vào cảnh thiếu thốn lương thực. Đáp lại, vào tháng 6, nước này công bố các kế hoạch cải cách nhằm tăng tính tự chủ cho nông dân, bao gồm việc cho phép họ canh tác trên quy mô lớn hơn, thành lập công ty, tự do xuất nhập khẩu và bãi bỏ kiểm soát giá cả.

Mặc dù các biện pháp này được người dân hoan nghênh, nhiều nông dân vẫn tỏ ra lo ngại trước áp lực từ lệnh trừng phạt của Mỹ, đặc biệt là những người không có vốn hoặc năng lực tổ chức sẽ khó có thể tận dụng lợi thế từ các cải cách. Theo chuyên gia kinh tế Ricardo Torres tại Đại học Mỹ, những người có điều kiện sẽ hưởng lợi trong khi phần lớn nông dân nhỏ gặp nhiều thử thách trong việc thích nghi.

Như lời nông dân trẻ Jose Joaquin Rodriguez, dù các cải cách mở ra cơ hội mới, nhưng họ lo ngại rằng các nhà đầu tư giàu có sẽ thống trị quyền lực, trong khi người dân nghèo, thiếu vốn không thể cạnh tranh để nhập khẩu phân bón hay thiết bị cần thiết, dẫn đến tình trạng mất cân bằng và thất thoát quyền sở hữu đất đai.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Khủng hoảng năng lượng và lệnh cấm vận Mỹ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp tại Cuba.
  • Giá dầu diesel tăng cao khiến nhiều trang trại phải chuyển từ máy kéo sang dùng bò kéo truyền thống.
  • Các loại rau xanh cao cấp giảm sản xuất, thay thế bằng các loại củ giá rẻ phù hợp với túi tiền người dân.
  • Chính phủ Cuba công bố các cải cách nhằm hỗ trợ nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và tự do kinh doanh.
  • Nông dân nhỏ lo ngại sự bất bình đẳng trong tiếp cận tài nguyên trước các nhà đầu tư giàu có.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.