One Nation đề xuất thành lập 'ngân hàng của dân' hỗ trợ vay mua nhà lãi suất thấp nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn

Kế hoạch thành lập ngân hàng công hỗ trợ vay mua nhà với lãi suất thấp

One Nation, dưới sự lãnh đạo của Pauline Hanson, vừa giới thiệu dự án thành lập một "ngân hàng của dân" được chính phủ tài trợ, nhằm giúp người dân Australia dễ dàng tiếp cận khoản vay mua nhà với lãi suất cố định 5% trong vòng 30 năm. Theo phát biểu của Thượng nghị sĩ Malcolm Roberts, ngân hàng này sẽ hoạt động qua mạng lưới bưu điện Australia Post để phát hành các khoản vay ưu đãi, kèm điều kiện người vay phải có khoản tiền đặt cọc 5%, có thể lấy từ nguồn tiền hưu trí cá nhân hoặc các khoản trợ cấp dành cho người mua nhà lần đầu.

So sánh lãi suất và nguồn vốn dự kiến

Ý tưởng này nhằm cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng thương mại, khi mức lãi suất trung bình dành cho các khoản vay mua nhà của chủ sở hữu hiện lên đến 6,2% tính đến tháng 5, dựa trên dữ liệu của Ngân hàng Dự trữ Australia. Quỹ tài chính cho kế hoạch này sẽ được hình thành bằng cách sử dụng nguồn vốn từ Quỹ Tương lai Nhà ở Australia trị giá 11,5 tỷ đô la, một quỹ do chính phủ liên bang hiện đang quản lý theo kế hoạch của chính quyền Albanese.

Phản ứng của chuyên gia và các cảnh báo rủi ro

Bất chấp sự hứng khởi từ phía One Nation, nhiều chuyên gia kinh tế bày tỏ lo ngại về tính khả thi và rủi ro của chính sách. Giáo sư Richard Holden, chuyên gia kinh tế hàng đầu tại Đại học New South Wales, nhận xét đây là một ý tưởng rất không khả thi, cảnh báo chính phủ có thể phải chi hàng trăm tỷ đô la để đáp ứng nhu cầu vay vượt mức nếu dự án thu hút đông đảo người dân đăng ký. Ông còn nhấn mạnh việc chính phủ thường thiếu kinh nghiệm vận hành các tổ chức tài chính thương mại hiệu quả, trong khi các ngân hàng lớn đã tồn tại lâu dài nhờ khả năng đánh giá tín dụng và quản lý rủi ro hiệu quả.

Tương tự, chuyên gia kinh tế Jonathan Kearns từ Challenger cũng nhận định kế hoạch này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, đặc biệt về khoản lỗ ròng cho ngân sách nhà nước trong kịch bản thị trường bất động sản giảm giá 5-10%, điều không hiếm thấy tại Australia. Việc chuyển toàn bộ rủi ro vay vốn cho chính phủ có thể ảnh hưởng nặng nề đến bảng cân đối tài chính nhà nước, không chỉ với nhóm người vay dự kiến cần hỗ trợ mà còn với tất cả khách hàng vay.

Phản hồi từ One Nation và các diễn biến xung quanh

Trước những chỉ trích và dự báo tiêu cực từ giới chuyên môn, bà Pauline Hanson đã lên tiếng bác bỏ thông tin rằng chi phí của dự án sẽ vượt con số 11,5 tỷ đô la. Bà tố cáo báo cáo của Australian Financial Review là thông tin sai sự thật và nhấn mạnh đây chỉ là việc tái phân bổ ngân sách đã được chấp thuận trong dự toán hiện tại. Bên cạnh đó, phát ngôn viên kinh tế của One Nation, ông Barnaby Joyce, cũng tỏ ra thận trọng khi gọi dự án này là một đề xuất thảo luận thay vì chính sách chính thức.

Bên cạnh kế hoạch vay mua nhà, One Nation còn dự kiến xem xét lại các loại thu phí của chính phủ đối với nhà mới xây cùng việc đề xuất miễn thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) trong vòng 5 năm đối với vật liệu xây dựng, nhằm giảm chi phí cho các dự án nhà ở mới.

Thực tế, ý tưởng thành lập "ngân hàng của dân" không mới đối với One Nation khi bà Hanson từng đưa ra đề xuất tương tự trước cuộc bầu cử Queensland năm 1998, nhằm hỗ trợ người nông dân và các doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vay vốn với điều kiện ưu đãi.

Một số hình ảnh liên quan cho thấy Thượng nghị sĩ Malcolm Roberts và bà Hanson tích cực vận động cho dự án này với các phương thức triển khai thực tế qua bưu điện Australia Post.

Hiện dự án vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và chờ các phản hồi từ nhiều bên để hoàn thiện phương án trước khi trở thành chính sách chính thức.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.