Hiện tượng quang học 'tia xanh lá,' điểm nhấn sau nhật thực tại quần đảo Balearic

'Tia xanh lá' là một hiện tượng quang học liên quan đến sự khúc xạ và tán sắc ánh sáng Mặt Trời trong khí quyển Trái Đất, chỉ kéo dài vài giây khi Mặt Trời lặn hoặc mọc. Dù có nguồn gốc khoa học rõ ràng, nó từng được biết đến rộng rãi nhờ tiểu thuyết năm 1882 của Jules Verne có tên The Green Ray, biến những ánh sáng thoáng qua thành biểu tượng lãng mạn và huyền thoại.

Theo Amando Carbonell Santos, Chủ tịch Đài thiên văn Mallorca, với vị trí Mặt Trời rất thấp, chỉ khoảng hai độ rưỡi trên đường chân trời biển vào thời điểm nhật thực toàn phần ngày 12/8, người quan sát sẽ có cơ hội chứng kiến hiện tượng đó cùng khoảnh khắc Mặt Trăng che khuất Mặt Trời kéo dài 96 giây.

Ông đã khảo sát toàn đảo Mallorca để xác định 35 địa điểm ngắm tốt nhất, tập trung vào những nơi ở cao, không bị che chắn tầm nhìn ra biển.

Nhật thực toàn phần tại Mallorca sẽ bắt đầu vào lúc 20h30 và kéo dài trong 1 phút 36 giây, trong khi Mặt Trời sẽ lặn lúc 20h49 theo giờ địa phương. Đây là thời điểm hiếm có để vừa chiêm ngưỡng nhật thực vừa đợi nhìn thấy tia xanh lá lóe lên từ mép trên của Mặt Trời, phản ánh sự khúc xạ của ánh sáng trong khí quyển trong điều kiện trong sạch, trời không mây và tầm nhìn rõ biển.

Tia xanh lá xuất hiện khi ánh sáng Mặt Trời yếu dần vào lúc hoàng hôn đi qua lớp khí quyển như một lăng kính lớn, tách ánh sáng thành các màu khác nhau. Trong đó, màu xanh lá nổi bật trong một khoảnh khắc ngắn do các màu tím và xanh dương bị tán xạ mạnh trước khi tới mắt người nhìn.

Dù khó quan sát và tồn tại rất nhanh, hiện tượng này được các nhà khoa học và các nhà văn như Jules Verne đưa vào văn hóa đại chúng. Nó cũng được tìm thấy trong phim của Éric Rohmer năm 1986, giúp hiện tượng này có thêm sự lan tỏa toàn cầu.

Trên đảo La Palma ở quần đảo Canary, một nhóm các nhà khí tượng học đam mê đã nhiều lần cố gắng tổ chức lễ hội quan sát tia xanh lá và liên tục ghi hình được hiện tượng này trong những năm gần đây.

Amando Carbonell Santos đã từng bắt gặp và chụp ảnh tia xanh lá trên bãi biển Banyalbufar vào tháng 5 năm ngoái, cho thấy màu xanh ngọc bích nổi bật giữa sóng biển và ánh hoàng hôn vàng cam. Ông chia sẻ sự kỳ vọng lớn của mình khi Balearic trở thành một trong những điểm ngắm tốt nhất thế giới cho nhật thực giữa mùa du lịch cao điểm.

Nhà thiên văn cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa du lịch khoa học này và các hình thức du lịch khác, hy vọng áp lực lên vùng đảo sẽ được quản lý tốt hơn trong dịp sự kiện thiên văn hiếm có này.

Chỉ trong tích tắc 96 giây nhật thực toàn phần vào chiều 12/8, người dân sẽ không bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng ánh sáng màu xanh lá hiếm hoi, mà theo lời Jules Verne, là “màu xanh thật sự của hy vọng” không thể tái tạo trên bảng màu của các họa sĩ.