Ấn Độ gia nhập cuộc đua không gian thương mại cùng Trung Quốc và Mỹ với vụ phóng Skyroot đầu tiên

Ngày 18/6, Skyroot Aerospace đánh dấu một cột mốc mới khi phóng thành công tên lửa Vikram-1 từ Trung tâm Vũ trụ Satish Dhawan tại Sriharikota, bang Andhra Pradesh, miền Nam Ấn Độ. Đây là lần đầu tiên một tên lửa quỹ đạo do tư nhân phát triển của Ấn Độ thực hiện chuyến bay mang tên “Mission Aagaman”, chở theo nhiều thiết bị khách hàng và thí nghiệm không gian lên quỹ đạo 450 km.

Thành công này giúp Ấn Độ trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới sau Mỹ và Trung Quốc có khả năng phóng lên quỹ đạo bằng các doanh nghiệp tư nhân, hứa hẹn thúc đẩy mục tiêu phát triển nền kinh tế không gian từ 8,4 tỷ USD hiện nay lên 44 tỷ USD vào năm 2033, chiếm khoảng 8% thị phần toàn cầu.

Dù sự kiện được xem là bước đột phá đáng kể, các chuyên gia cảnh báo công ty còn phải chứng minh được khả năng phóng thường xuyên, hiệu quả về chi phí và độ tin cậy để thu hút khách hàng giữa thị trường cạnh tranh gay gắt hiện nay. Ajay Lele, chuyên gia không gian, chia sẻ với Đài truyền hình quốc gia Ấn Độ Doordarshan rằng cần thêm ít nhất một đến hai lần phóng nữa để công bố hệ thống vận hành ổn định, chỉ sau đó Vikram-1 mới có thể thu hút được thị trường quốc tế.

Skyroot được sáng lập bởi Pawan K Chandana và Naga Bharath Daka, hai cựu nhà khoa học của ISRO, với đội ngũ nhân sự trẻ trung trung bình 28 tuổi. Sự kiện này đã được Thủ tướng Narendra Modi và lãnh đạo đối lập Rahul Gandhi ca ngợi rộng rãi.

Thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực phóng vệ tinh nhỏ, nơi các start-up tìm cách thách thức các ông lớn như SpaceX của Elon Musk. Vệ tinh nhỏ được sử dụng cho liên lạc, quan sát Trái Đất, nghiên cứu, mạng lưới internet vạn vật và trình diễn công nghệ. Khách hàng thường tìm kiếm dịch vụ thông qua các chuyến bay ghép giá rẻ hoặc phóng chuyên dụng vào quỹ đạo chính xác.

SpaceX đã phóng hàng ngàn vệ tinh nhỏ trong vòng 7-8 năm qua cho mạng lưới Starlink cũng như khách hàng trong chương trình SmallSat Rideshare. Đối với Skyroot, thành công lần đầu là điểm sáng đáng chú ý sau những thất bại của các công ty Nhật Bản trong nỗ lực đưa vệ tinh lên quỹ đạo thời gian qua.

Ấn Độ mở cửa ngành công nghiệp không gian cho đầu tư tư nhân từ năm 2020, cho phép các start-up phát triển tên lửa, vệ tinh và dịch vụ phóng vốn từng do ISRO độc quyền thực hiện. Hiện nước này có hơn 400 công ty không gian tư nhân.

Ấn Độ từng là quốc gia châu Á đầu tiên đưa tàu vũ trụ vào quỹ đạo Sao Hỏa vào năm 2014 và thực hiện hạ cánh mềm trên Mặt Trăng vào năm 2019, trở thành quốc gia thứ tư thế giới làm được điều này.

Srinivasan Balakrishnan, Giám đốc chiến lược và quan hệ đối tác tại Indic Researchers Forum, nhận định Skyroot đang định vị mình như một “taxi không gian” chuyên phục vụ phóng vệ tinh nhỏ chính xác vào quỹ đạo, nơi nhu cầu toàn cầu vượt cung. Khoảng 70-80% các tải trọng dự kiến đến từ thị trường nước ngoài như Mỹ, châu Âu và Đông Nam Á, có thể đem lại thu nhập hàng triệu USD mỗi lần phóng.

Xúc tiến liên tục các vụ phóng vệ tinh sẽ tạo ra chu trình đầu tư tăng trưởng cho các ngành liên quan như chế tạo vệ tinh, hệ thống mặt đất và phân tích dữ liệu. Ngoài ra, các công ty như Agnikul Cosmos tại Ấn Độ cũng đang phát triển các phương tiện phóng chuyên dụng cho vệ tinh nhỏ.

Khả năng phóng tư nhân thành công không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn nâng cao tính tự chủ chiến lược cho Ấn Độ, hỗ trợ mục tiêu tự chủ về công nghệ quốc phòng của chính phủ. Srinivasan Balakrishnan cho rằng đây là sự bổ sung giá trị cho các hệ thống quân sự chuyên dụng và tăng tốc đổi mới giống như vai trò của khu vực tư nhân trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc trưng của chương trình không gian Ấn Độ là chi phí hợp lý, với các công nghệ mới như vật liệu composite cacbon và in 3D được Skyroot áp dụng để giảm chi phí sản xuất. Các chuyên gia nhận định sự cạnh tranh trên thị trường toàn cầu đòi hỏi các doanh nghiệp phải tối ưu chi phí vận hành.

Dr Satya Gupta, Chủ tịch Hiệp hội VLSI Ấn Độ, tin tưởng nước này sẽ hoàn thiện các năng lực không gian đa dạng trong vòng năm năm tới nhờ vào tiềm năng mà các thành công như SpaceX, Starlink đã mở ra, từ đó tạo ra nhu cầu lớn cho các nhà cung cấp linh kiện như bán dẫn, mô-đun điện tử và cảm biến.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.