UNESCO đưa các di sản Lebanon và Bờ Tây vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa

Ngày 24/7, cơ quan văn hóa của Liên Hợp Quốc đã đưa nhiều địa điểm quan trọng, trong đó có lâu đài Beaufort tại Lebanon và khu khảo cổ Sebastia ở Bờ Tây, vào danh sách di sản thế giới đang bị đe dọa do những tổn hại và nguy cơ từ cuộc xung đột hiện tại. Các địa điểm này nổi bật vì giá trị lịch sử cũng như tác động của các cuộc chiến tranh gần đây đối với chúng.

Lâu đài Beaufort, còn gọi là Qalaat al-Shakif, là một pháo đài thời Thập tự chinh nằm trong khu vực Jabal Amel thuộc miền nam Lebanon. Pháo đài này bị lực lượng Israel chiếm đóng trong cuộc xung đột với nhóm Hezbollah vào tháng 5. Đây là một trong năm pháo đài được UNESCO ghi danh tại Khu vực Jabal Amel do có giá trị lịch sử và kiến trúc, nhưng cũng là địa điểm thường xuyên hứng chịu các cuộc pháo kích của Israel trong thời gian chiến tranh.

UNESCO xác nhận các pháo đài đã bị thiệt hại và tiếp tục đương đầu với các mối đe dọa từ xung đột, mức độ nghiêm trọng đủ để tổ chức này thực hiện thủ tục khẩn cấp nhằm bảo vệ các di sản này.

Ngài Ghassan Salame, Bộ trưởng Văn hóa Lebanon, bày tỏ rằng việc đưa lâu đài vào danh sách bị đe dọa là "thành tựu đáng kể trong nỗ lực bảo vệ các di tích lịch sử quan trọng của Lebanon". Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng chỉ có hai trong số các pháo đài nằm trong phạm vi kiểm soát của chính phủ Lebanon, trong khi Israel đã phá hủy Lâu đài Shamaa và đang đe dọa phá hủy lâu đài Beaufort.

Khu di chỉ khảo cổ Sebastia, gần thành phố Nablus ở Bờ Tây do Israel chiếm đóng, cũng bị UNESCO thêm vào danh sách di sản bị đe dọa. Nơi đây được cho là thành cổ Samaria thời cổ đại của người Israel và sau đó là thời La Mã, đồng thời cũng là một địa danh mà hệ thống chính quyền Israel vẫn dùng để chỉ khu vực phía bắc của Bờ Tây.

Trong những năm gần đây, chính quyền Israel đã tăng cường quan tâm và can thiệp vào khu vực này. Năm 2025, họ đã tịch thu khoảng 200 ha đất của người Palestine gần khu khảo cổ với mục đích bảo tồn và phát triển. Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng một con đường chỉ dành cho người Israel, cùng hệ thống rào chắn và thu phí tại khu vực này, đã đe dọa hoạt động du lịch do người Palestine phát triển tại Sebastia.

UNESCO nhấn mạnh rằng tính toàn vẹn của khu di tích đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi dự án chiếm đoạt đất nhằm phân chia tài sản và thiết lập Công viên Quốc gia "Samaria" (Shomron).

Phản ứng trước việc UNESCO đưa Sebastia vào danh sách nguy hiểm, Bộ trưởng Ngoại giao Israel, ông Gideon Saar, đã lên tiếng chỉ trích và cho rằng đây là một nỗ lực của người Palestine nhằm xóa bỏ và phủ nhận mối liên hệ của người Do Thái với vùng đất này.

Quyết định của UNESCO thực hiện dựa trên bỏ phiếu của 196 quốc gia thành viên, cho thấy sự quan tâm và cam kết của cộng đồng quốc tế trong việc bảo vệ những di sản văn hóa đang bị đe dọa bởi xung đột và các chính sách tranh chấp tại vùng Trung Đông. Việc đưa các địa điểm có ý nghĩa lịch sử lớn vào danh sách di sản bị đe dọa không chỉ giúp tăng cường nhận thức mà còn có thể thúc đẩy các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn từ quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.