Mỹ hoàn tất loạt không kích 90 phút nhằm vào Iran, căng thẳng khu vực leo thang nhanh chóng

Loạt không kích kéo dài 90 phút của Mỹ nhằm vào Iran

Quân đội Mỹ đã hoàn thành một loạt không kích kéo dài 90 phút nhắm vào các mục tiêu tại Iran, theo thông báo từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (Centcom). Các cuộc không kích tập trung đánh vào hệ thống phòng thủ ven biển, cũng như kho chứa và bệ phóng tên lửa hành trình trên đảo Tunb lớn, một trong hai đảo Tunb tại vùng biển quan trọng ở khu vực. Mục tiêu của chiến dịch này là làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải chiến lược quốc tế.

Chiến dịch bắt đầu vào lúc 6 giờ sáng (giờ Mỹ, 12 giờ trưa giờ Trung Âu) và được công bố trên nền tảng X. Trong khi đó, hãng tin Mehr của Iran bác bỏ tin về các vụ nổ gần thành phố Shiraz, cho rằng những âm thanh đó xuất phát từ hoạt động khai thác mỏ.

Thương vong dân sự và hành quyết liên quan tới các cuộc biểu tình

Không chỉ là cuộc đối đầu quân sự bên ngoài, Iran cũng chứng kiến việc thực thi hình phạt tử hình đối với một người đàn ông liên quan đến các cuộc biểu tình hồi tháng Một vừa qua. Hãng tin Misan cho biết người này bị kết án tử hình vì tội phóng lựu Molotov đốt cháy tòa nhà huyện tại tỉnh Isfahan. Mahmood Amiry-Moghaddam, Giám đốc tổ chức nhân quyền Iran Human Rights, nhận định đây là trường hợp tử hình thứ 21 liên quan tới các cuộc biểu tình tháng Một, trong đó các bị cáo thường không được tiếp cận luật sư và xét xử công bằng.

Tại Dải Gaza, mặc dù đang có thỏa thuận ngừng bắn, cuộc không kích của Israel vào sáng sớm đã làm bốn người thiệt mạng, trong đó có một bé gái 6 tuổi cùng cha mẹ. Cư dân địa phương cho biết căn nhà của gia đình này bị trúng tên lửa. Quân đội Israel xác nhận cuộc tấn công nhằm vào một tay súng thuộc tổ chức Hamas tại thành phố Deir al-Balah, nhưng không công bố thêm chi tiết.

Lực lượng Iran và các phản ứng trả đũa

Truyền thông Iran cho biết ít nhất bảy người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ vào căn cứ quân sự Bampur, gần thành phố Iranshahr ở đông nam đất nước. 13 quả tên lửa đã đánh trúng các cơ sở như nhà khách và chốt canh gác tại đây, khiến nhiều người bị thương. Quân đội Iran tuyên bố sẽ đáp trả quyết liệt nhằm vào các mục tiêu của Mỹ, coi đây là hành động nhằm gây thiệt hại nhân mạng lớn.

Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo sẽ đóng cửa thêm các tuyến đường biển quan trọng để gây áp lực lên Mỹ và đồng minh, đồng thời khẳng định rằng xuất khẩu năng lượng trong khu vực sẽ được chia sẻ đồng đều hoặc hoàn toàn bị cấm đoán. Trước đó, Tehran đã tái khẳng định việc phong tỏa lại eo biển Hormuz, cũng như phản ứng bằng cách đánh chặn các tàu tại các cảng của Iran từ phía Mỹ.

Thông tin từ chính phủ Iran cho biết đã có ít nhất 30 dân thường thiệt mạng và hơn 260 người bị thương do các cuộc không kích gần đây tại vùng nam nước này, diễn ra trong vài ngày qua. Phát ngôn viên Bộ Y tế Iran cho biết đa số nạn nhân đã được xuất viện sau điều trị.

Iran cáo buộc Mỹ tấn công vào cơ sở dân sự

Truyền thông nhà nước Iran cũng báo cáo một vụ không kích vào kho chứa lúa mì tại tỉnh Khuzestan, sát biên giới với Iraq, mà không xảy ra thiệt hại nhân mạng. Vệ binh Cách mạng tố cáo Mỹ đã chủ đích nhắm đến các cơ sở dân sự như nhà kho lúa mì và một nhà máy nước khoáng ở tỉnh Ilam, cho rằng đây là hành động biểu hiện sự yếu đuối và tàn ác của đối phương. Các thông tin này chưa được kiểm chứng độc lập.

Jordan bắt giữ thành công ba tên lửa Iran

Quân đội Jordan cho biết đã bắn hạ thành công ba quả tên lửa của Iran khi chúng xâm nhập không phận nước này. Không có thương vong hay thiệt hại nào được ghi nhận. Trước đó, quân đội Iran tuyên bố tấn công các sân bay quân sự của Mỹ tại Jordan để phản ứng lại các đợt không kích mới nhất của Mỹ. Iran cũng mở rộng mục tiêu đánh trả sang Kuwait và Bahrain, hai đồng minh của Mỹ trong khu vực, đồng thời chỉ trích phản đối các cuộc đàm phán với Washington.

Lời đe dọa từ Tổng thống Trump và căng thẳng leo thang ở khu vực

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ phá hủy tất cả các nhà máy điện và cầu đường của Iran nếu Tehran không chịu bước vào bàn đàm phán. Ông cho biết các đợt tấn công sẽ tiếp tục cho đến khi ông cho rằng đã đủ. Những lời đe dọa tương tự đã được đưa ra trước đây nhưng chưa được thực thi. Mục đích là buộc Iran mở lại tuyến vận tải dầu khí quan trọng tại eo biển Hormuz.

Về phía Kuwait và Bahrain, hai quốc gia liên tiếp hứng chịu các đòn tấn công từ Iran, quân đội bản địa đã kích hoạt hệ thống phòng không và cảnh báo người dân tìm chỗ trú ẩn khi còi báo động hú vang. Các nước hiện có các căn cứ quân sự Mỹ, làm cho tình hình thêm phần nhạy cảm.

Đình chiến trên không và lệnh phong tỏa cảng của Mỹ

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ tuyên bố tái lập lệnh phong tỏa các cảng và vùng ven biển Iran từ 22 giờ (theo giờ Đức), ngăn cản mọi tàu thuyền vào ra khỏi địa phận Iran. Thời gian phong tỏa chưa được xác định rõ. Trong khi đó, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ không áp thuế 20% lên các tàu qua eo biển Hormuz nữa, thay vào đó sẽ dùng các hiệp định thương mại và đầu tư với các quốc gia vùng Vịnh để bù đắp chi phí.

Căng thẳng còn ảnh hưởng đến hoạt động hàng không khi Mỹ phải hoãn lại kế hoạch rút các máy bay tiếp nhiên liệu từ sân bay Ben Gurion của Israel vì khủng hoảng leo thang, gây ảnh hưởng tới hàng ngàn lượt khách trong mùa hè năm nay.

Hành động từ Quốc hội Iran và triển vọng đối thoại

Bước vào họp phiên đầu tiên cạnh tranh từ nhiều tháng, Quốc hội Iran với đa số các đại biểu bảo thủ cứng rắn đã kêu gọi "đền mạng" cho lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, đồng thời bác bỏ khả năng giải quyết tranh chấp với Mỹ qua đàm phán. Hình ảnh đại biểu giơ cao cờ đỏ kêu gọi trả thù được ghi lại gây dấu hiệu nhận định về sự gia tăng căng thẳng sâu sắc trong nội bộ Iran, nơi quyền lực chủ yếu tập trung vào Lãnh đạo Tối cao và Vệ binh Cách mạng hơn là Quốc hội.

Toàn cảnh căng thẳng khu vực đang gia tăng với các cuộc tấn công, đòn trả đũa và vận động ngoại giao khiến nguy cơ xung đột mở rộng ngày càng lớn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.