Lebanon lớn: Hành trình lịch sử và thách thức của một quốc gia đa dạng

Lễ tuyên thánh Tổng Giám mục Elias Hoyek tại Vatican đánh dấu sự trở lại của một nhân vật cốt lõi trong lịch sử Lebanon hiện đại. Không chỉ là vị Tổng Giám mục Maronite tiêu biểu, Hoyek còn là nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược cho quốc gia chưa thành hình, ấp ủ tham vọng về một Lebanon rộng lớn hơn, vượt ra ngoài giới hạn địa lý và tôn giáo truyền thống. Hoyek tin tưởng rằng Lebanon cần trở thành không gian giao thoa văn hóa và tôn giáo thay vì chiến trường xung đột.

Ông dẫn đầu phái đoàn Lebanon tại Hội nghị Paris năm 1919, đại diện cho các cộng đồng tôn giáo đa dạng, đòi quyền thành lập Lebanon lớn - một quốc gia có giới hạn địa lý mở rộng bao gồm cả Beirut, vùng Bekaa, miền Bắc và Nam. Đây là bước đi nhằm tạo dựng một đất nước đủ sức phát triển kinh tế và chính trị lâu dài, không chỉ là nơi trú ẩn cho một nhóm tôn giáo nhất định.

Trước đó, sau các vụ thảm sát năm 1860 khiến mâu thuẫn tôn giáo và xã hội trở nên nghiêm trọng, Liên minh các cường quốc đã thiết lập hệ thống Mutasarrifate vào năm 1861, cấp tự trị cho vùng núi Lebanon nhưng với sự thiếu hụt các vùng đồng bằng, bờ biển và cảng biển, dẫn đến khó khăn kinh tế kéo dài. Đại chiến thế giới lần thứ nhất và nạn đói tồi tệ đã cướp đi sinh mạng hàng trăm ngàn người và để lại vết thương sâu trong ký ức dân tộc.