Hành Trình Đặc Biệt Của Yuri Gagarin Trên Tàu Ngầm Nguyên Tử Ở Biển Barents

Ngày 10 và 11 tháng 12 năm 1965, tại vùng bờ biển Kola và vùng biển Barents, Yuri Gagarin cùng đoàn đại biểu Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Lenin đã thực hiện chuyến thăm ý nghĩa. Mùa đông đã phủ trắng và biển Barents nổi sóng dữ dội, song không cản được lòng nhiệt huyết của phi hành gia đầu tiên trong lịch sử vũ trụ. Ông tới cùng trung tá Yuri Gagarin, phó giám đốc Trung tâm huấn luyện phi hành gia, và Boris Pastukhov, thư ký trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Lenin, trong khuôn khổ chuyến trao cờ đỏ cho Đoàn thanh niên tỉnh Murmansk về hỗ trợ lực lượng Hải quân Bắc Cực.

Đây cũng là dịp để Gagarin thăm lại những nơi ông từng công tác từ năm 1957 trong không quân quân đội, bao gồm khu dân cư Korzunovo gần sân bay và bộ chỉ huy hàng không hải quân ở Safonovo.

Điểm nhấn trong chuyến thăm là mong muốn của Yuri Gagarin được lên tàu ngầm nguyên tử hiện đại nhất thời điểm đó. Trước đó, năm 1961, ông đã cùng phi hành gia số 2, Gherman Titov, được tham quan tàu ngầm diesel S-69 tại Balaklava.

Ngay khi biết tin này, Đô đốc Semen Lobov, tư lệnh Hải quân Bắc Cực, ra lệnh chuẩn bị hai chiếc tàu ngầm nguyên tử mới nhất - tàu K-149 được trang bị tên lửa đạn đạo và tàu K-35 có tên lửa hành trình - để đón tiếp Gagarin và đoàn.

Ngày 11 tháng 12, tại căn cứ tàu ngầm Tây Litsa gần biên giới Na Uy, Gagarin cùng Boris Pastukhov và Đô đốc Lobov lên tàu K-35, do thuyền trưởng Ernest Bulon, người từng tham chiến với ba huân chương Sao Đỏ, chỉ huy. Họ rời cảng và nhanh chóng lặn xuống độ sâu khoảng 40 mét, giữ ở độ sâu quan sát bằng kính tiềm vọng.

Yuri Gagarin đã di chuyển qua các khoang tàu và quan sát kỹ lưỡng các trạm điều khiển chiến đấu, đặc biệt ấn tượng với khoang tên lửa và hệ thống điều khiển tên lửa đối đất và đối hạm. Tại buồng điều khiển trung tâm, ông dành thời gian hỏi kỹ về các thiết bị và phương pháp xác định vị trí cho tàu ngầm khi đang ở dưới nước.

Trên kíp điều khiển động lực, Gagarin nhận thấy một số thiết bị quen thuộc từ ngành không gian và đã trò chuyện cùng thủy thủ trong không gian hẹp. Cuối chuyến thăm, ông được phong thuyền viên tàu ngầm với món quà là chiếc áo khoác bằng da cừu - biểu tượng truyền thống của sĩ quan tàu ngầm - và nhận xét món quà này tiện dụng hơn cả bộ đồ phi hành gia không gian.

Trước khi rời tàu, Gagarin ký tặng thủy thủ đoàn bức ảnh với lời chúc thành công trong huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Chuyến đi kết thúc với lời chia sẻ của Gagarin, ông thừa nhận rằng: “Tôi thích bay vào vũ trụ hơn là lênh đênh trên tàu ngầm dưới biển.” Dù lời nói chính xác có thể không còn kiểm chứng được do sự ra đi của nhiều nhân chứng, kỷ vật ghi dấu ấn chuyến thăm là mô hình tàu K-35 có dòng chữ: “Tặng Yuri Gagarin từ thủy thủ đoàn tàu ngầm hạt nhân 11.12.1965.” Món quà này được vợ của Gagarin, Valentin Ivanovna, trao lại cho bảo tàng tại quê nhà của phi hành gia.

Bên cạnh đó, cùng ngày, Gagarin cũng thăm tàu K-149 mang số hiệu chiến thuật được triển khai từ tháng 11 năm 1962, đóng tại căn cứ Tây Litsa. Tàu này là mẫu tàu nguyên tử trang bị ba tên lửa đạn đạo trên boong, cùng với vũ khí ngư lôi và hai lò phản ứng. K-149 được bàn giao cho Hải quân vào năm 1961 đúng ngày phi hành gia bay vào vũ trụ.

Từ lúc gia nhập Hải quân Bắc Cực, tàu K-149 đã thực hiện 13 nhiệm vụ độc lập, vượt hơn 175 nghìn hải lý trên mặt nước và dưới lòng đại dương. Năm 1969, tàu nhận danh hiệu "Thanh niên Cộng sản Ukraina" và phục vụ đến năm 1992.

Chuyến thăm của Yuri Gagarin cho thấy liên kết tuyệt vời giữa những thành tựu hàng không vũ trụ và sự phát triển của lực lượng hải quân nguyên tử Liên Xô, góp phần làm nổi bật đại diện hàng đầu của ngành không gian trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.