Phát hiện thành phố đáy biển với 60 triệu tổ cá dưới băng ở Nam Cực

Trong chuyến thám hiểm năm 2021 bằng tàu nghiên cứu Polarstern của Đức, các nhà khoa học đã khám phá một quần thể sinh sản của cá băng (Neopagetopsis ionah) tại vùng biển Weddell thuộc Nam Cực. Ngay từ lần đầu quan sát hình ảnh khu vực đáy biển ở độ sâu 500 mét lấy bằng hệ thống camera kéo qua, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận một chuỗi dài các tổ cá liên tiếp trải rộng trên khoảng sáu km đáy biển.

Nhà khoa học Autun Purser từ Viện Alfred Wegener, người chủ trì nghiên cứu, cho biết đây là hiện tượng chưa từng được thấy trong 15 năm làm việc của ông. "Chúng tôi liên hệ ngay với các chuyên gia cá biển và được xác nhận đây là phát hiện độc nhất vô nhị," ông chia sẻ. Những chuyến thám hiểm thêm sau đó đã xác định đây không phải quần thể nhỏ mà là một khu vực trải rộng trên hàng trăm km2, bố trí tổ cá dày đặc và đồng đều.

Các nhà nghiên cứu tính toán khu vực này chứa khoảng 60 triệu tổ cá hoạt động. Mỗi tổ sâu khoảng 15 cm và rộng gần 75 cm, bên trong có khoảng 1.735 quả trứng. Thông thường, một con cá trưởng thành luôn canh giữ tổ để bảo vệ trứng khỏi nguy cơ từ các loài săn mồi.

Cá băng Nam Cực là loài sinh vật đặc biệt với máu trong suốt do không có hồng cầu và chứa protein chống đóng băng, giúp chúng sống sót trong môi trường nước gần điểm đóng băng.

Giáo sư John Postlethwait từ Đại học Oregon, người không tham gia nghiên cứu, nhận định: "Phát hiện này vô cùng ấn tượng. Khối lượng sinh vật trong khu vực này vượt ngoài mong đợi và những hoạt động của cá làm thay đổi cấu trúc đáy biển, tạo môi trường sống cho nhiều loài khác trong chuỗi thức ăn." Các nhà khoa học cũng ghi nhận các tổ cá tập trung ở vùng nước có nhiệt độ cao hơn đáy biển xung quanh khoảng 2 độ C.

Khám phá này cũng hé lộ sự đa dạng sinh học phong phú của biển Weddell. Dù khu vực này thường bị băng phủ quanh năm, nơi đây vẫn là nhà của các loài bọt biển, san hô, bạch tuộc, sao biển và hàng ngàn con hải cẩu - có khả năng dựa vào nguồn thức ăn là cá băng, dù điều này cần được nghiên cứu thêm.

Nhằm hiểu rõ hơn về hành vi của cá băng, nhóm nghiên cứu đã đặt các camera theo dõi tổ cá để thu thập dữ liệu cho các chuyến thám hiểm tiếp theo. Các vấn đề được quan tâm gồm thời gian cá trưởng thành chăm sóc trứng và liệu bố hay mẹ chịu trách nhiệm bảo vệ tổ.

Nhà sinh học H. William Detrich từ Đại học Noreste đánh giá phần lớn cá băng có hành vi sinh sản đặc trưng với con đực xây tổ để thu hút con cái và bảo vệ trứng. Các nhà khoa học đề xuất khu vực sinh sản này nên được xem xét đưa vào khu vực bảo vệ biển để bảo tồn sự đa dạng sinh học độc đáo ở độ sâu Nam Cực.

Phát hiện này không chỉ mở ra hiểu biết mới về sinh thái dưới đáy biển Nam Cực mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ các hệ sinh thái biển đặc biệt.