Những điểm chính
- Quốc hội Hungary thông qua sửa đổi hiến pháp lần thứ 17 bãi nhiệm Tổng thống Tamás Sulyok.
- Ông Sulyok là đồng minh của cựu Thủ tướng Viktor Orbán đã thất bại sau 16 năm nắm quyền.
- Sửa đổi hiến pháp loại bỏ thẩm phán Tòa án Hiến pháp trên 70 tuổi và giới hạn nhiệm kỳ đại biểu quốc hội.
- Đảng Fidesz phản đối quyết định với cáo buộc chính phủ mới xây dựng chế độ độc tài.
- Ông Orbán vắng mặt công khai, nội bộ Fidesz rối loạn sau thất bại bầu cử tháng 4.
Quốc hội Hungary bãi nhiệm Tổng thống Tamás Sulyok
Ngày đầu tuần vừa qua, Quốc hội Hungary đã thông qua sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17, chính thức bãi nhiệm Tổng thống Tamás Sulyok. Ông Sulyok được đánh giá là người đồng minh trung thành của cựu Thủ tướng Viktor Orbán, người vừa thất bại trong cuộc bầu cử tháng 4 sau 16 năm giữ chức vụ. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh đảng Tisza của Thủ tướng Péter Magyar nắm đa số hai phần ba ghế tại quốc hội, cho phép họ thông qua sửa đổi hiến pháp một cách nhanh chóng.
Tác động từ sự thay đổi quyền lực chính trị
Việc bãi nhiệm Tổng thống đánh dấu bước ngoặt lớn nhất của quốc hội Hungary kể từ khi chính phủ mới lên nắm quyền vào đầu tháng 5, sau chiến thắng bất ngờ trước đảng Fidesz của ông Orbán vào ngày 12/4. Tổng thống Sulyok có năm ngày để ký phê chuẩn sửa đổi hiến pháp hoặc gửi đến Tòa án Hiến pháp xem xét. Nếu ông gửi hồ sơ, Thủ tướng Magyar cảnh báo sẽ tiến hành thủ tục luận tội, đồng thời ông sẽ bị đình chỉ chức vụ ngay lập tức. Trong khi đó, chính phủ mới cũng kêu gọi ông nên từ chức nhằm tránh khủng hoảng hiến pháp.
Trước cuộc bỏ phiếu, các đại biểu thuộc đảng Fidesz, hiện là phe đối lập, đã rời phòng họp với cáo buộc đảng Tisza đã xây dựng chế độ độc tài. Họ cho rằng sửa đổi này trao quyền tuyệt đối cho chính phủ trong việc bãi nhiệm các quan chức công quyền một cách tùy tiện và có hiệu lực ngay lập tức.
Đổi thay trong cấu trúc chính trị và pháp lý Hungary
Bản sửa đổi hiến pháp không chỉ hướng tới việc thay thế các vị trí lãnh đạo nhà nước mà còn loại bỏ các thẩm phán Tòa án Hiến pháp trên 70 tuổi, cũng như cấm các đại biểu quốc hội đã phục vụ ba nhiệm kỳ tái tranh cử, điều này ảnh hưởng đến hơn một nửa số đại biểu Fidesz hiện tại. Phản hồi về sửa đổi này, ông András Baka, cựu Chủ tịch Tòa án Tối cao, nhận định cho rằng Hungary đã chịu sự quản lý theo pháp luật từ năm 1989 đến 2010 trước khi Fidesz chi phối các cơ quan nhà nước và xây dựng chế độ độc tài. Ông cho rằng việc phá vỡ một chế độ độc tài được thiết kế kỹ lưỡng để tồn tại sau thất bại bầu cử là cực kỳ khó khăn.
Đáng chú ý, gói sửa đổi lần này là sự kết hợp của nhiều đạo luật nhằm điều chỉnh quốc gia cho đến khi một hiến pháp mới có thể được thông qua trong vòng hai đến ba năm tới. Tuy nhiên, ông Baka chỉ phản đối quy định giới hạn nhiệm kỳ đại biểu quốc hội do cho rằng nó hạn chế quyền bầu cử của người dân.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Khủng hoảng nội bộ đảng Fidesz sau thua kiện
Kể từ thất bại trong cuộc bầu cử tháng 4, đảng Fidesz của ông Orbán lâm vào cảnh rối ren, mất dần uy tín. Ông Orbán gần như không xuất hiện trước công chúng và từ chối nhận ghế tại quốc hội. Sau đó, ông rời Hungary để theo dõi trận chung kết World Cup tại Mỹ. Nội bộ đảng này đang có nhiều bất đồng, trong đó có sự từ chức của Gergely Gulyás - người giữ vị trí số hai trong đảng và là trưởng nhóm nghị sĩ, làm gia tăng khó khăn cho Fidesz trong vai trò đối lập.
Ngày 12/4 và những tháng tiếp theo đã minh chứng cho sự chuyển giao quyền lực và thay đổi sâu sắc trong chính trường Hungary, đưa đảng Tisza của Thủ tướng Péter Magyar vào vị trí thống trị. Quyết định bãi nhiệm Tổng thống Sulyok và những sửa đổi hiến pháp đang tạo nên bước ngoặt quan trọng đối với nền dân chủ và hệ thống luật pháp tại quốc gia Trung Âu này.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao tổng thống Tamás Sulyok bị bãi nhiệm?
Ông được xem là đồng minh của cựu Thủ tướng Viktor Orbán và bị bãi nhiệm sau khi đảng Tisza giành đa số tại quốc hội.
Quyết định sửa đổi hiến pháp ảnh hưởng thế nào đến các đại biểu quốc hội hiện tại?
Sửa đổi cấm đại biểu đã phục vụ ba nhiệm kỳ tái tranh cử, ảnh hưởng đến hơn một nửa số đại biểu của đảng Fidesz.
Phản ứng của đảng Fidesz về sửa đổi hiến pháp là gì?
Fidesz cáo buộc chính phủ mới xây dựng chế độ độc tài và đã rời bỏ phiên họp quốc hội trước khi bỏ phiếu.
Ông Orbán hiện đang ở đâu sau thất bại bầu cử?
Ông đã rời Hungary để theo dõi trận chung kết World Cup ở Mỹ và chưa xuất hiện công khai tại quốc hội.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
