Nga và Mỹ đồng ý kéo dài hợp tác vận hành Trạm Vũ trụ Quốc tế đến năm 2030

Gia hạn hợp tác vận hành Trạm Vũ trụ Quốc tế đến năm 2030

Ngày 14/7/2026, Nga và Mỹ công bố khoản thỏa thuận mới nhằm tiếp tục vận hành chung Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đến năm 2030, thông tin được Dmitri Bakanov - Giám đốc Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos, chính thức xác nhận. Quyết định này được công bố ngay sau khi tàu Soyuz MS-29 mang theo hai phi hành gia Nga Piotr Dubrov, Anna Kikina cùng phi hành gia Mỹ Anil Menon khởi hành từ bệ phóng Baikonur, Kazakhstan để đến ISS thành công.

Nguyên kế hoạch, ISS chỉ hoạt động đến năm 2024, tuy nhiên cả NASA và Roscosmos đã thống nhất gia hạn khả năng vận hành trạm thêm nhiều năm. Mỹ từng đánh giá ISS có thể an toàn vận hành đến năm 2030, trong khi Nga trước đó đưa ra đề xuất chỉ vận hành đến 2028 rồi tiến hành hủy quỹ đạo trạm vũ trụ.

Chuẩn bị các tiêu chuẩn kỹ thuật chung cho tương lai

Jared Isaacman - Giám đốc NASA, người có mặt tại Baikonur chứng kiến phóng tàu Soyuz MS-29, xác nhận các cuộc thảo luận gia hạn ISS còn mở rộng sang việc xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chung. Những tiêu chuẩn này sẽ áp dụng cho các trạm vũ trụ do Nga và Mỹ xây dựng trong tương lai, nhằm thuận tiện hóa hợp tác kỹ thuật và tăng cường an toàn bay vũ trụ.

Bên cạnh đó, trong chuyến thăm Kazakhstan, Jared Isaacman còn có cuộc gặp gỡ với Denis Manturov - Phó Thủ tướng Nga kiêm Bộ trưởng Công nghiệp và Không gian Nga. Theo Moscow Times, hai bên đã hợp tác xây dựng kế hoạch chấm dứt các chuyến bay lên ISS vào cuối thập niên 2030.

Bối cảnh hợp tác nhưng vẫn nhiều thách thức chính trị và kỹ thuật

Trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ ngày càng căng thẳng vì cuộc xung đột ở Ukraine, việc một lãnh đạo NASA có thể tới Baikonur là bước tiến ngoại giao quan trọng, nhất là khi người tiền nhiệm Bill Nelson từng không thể thực hiện chuyến thăm vì những căng thẳng này. ISS từ lâu được xem là biểu tượng hiếm hoi của hợp tác Nga - Mỹ bất chấp các áp lực địa chính trị.

Tuy nhiên, gần đây, mối quan hệ giữa NASA và Roscosmos có phần căng thẳng do sự cố rò rỉ không khí trên ISS gây lo ngại. NASA từng yêu cầu phi hành đoàn tại ISS chuẩn bị cho kịch bản sơ tán khẩn cấp do bất đồng với phía Nga về cách xử lý sự cố rò rỉ này. Ngoài ra, Moscow Times cũng nêu bật những khó khăn liên quan đến hạn chế ngân sách và bê bối tham nhũng ảnh hưởng đến chương trình không gian Nga, vốn là niềm tự hào quốc gia trước đây.

Kỹ thuật và ngoại giao vũ trụ tiếp tục là lĩnh vực mà hai cường quốc này phải phối hợp chặt chẽ, bất chấp những thách thức hiện tại, nhằm đảm bảo hoạt động an toàn và hiệu quả của ISS cho tới năm 2030 và chuẩn bị cho các bước phát triển tiếp theo trong thám hiểm không gian.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.