Nguyên nhân phát sinh vấn đề về điều chỉnh lương hưu

Vấn đề bắt nguồn từ phán quyết của Tòa án Hiến pháp Ba Lan hơn hai năm trước (với mã vụ SK 140/20), công nhận điều khoản 25 mục 1b trong luật về lương hưu và trợ cấp từ Quỹ Bảo hiểm Xã hội (FUS) là vi hiến đối với những người chuyển sang hưu trước khi quy định này được ban hành. Điều khoản này quy định việc giảm mức trợ cấp cho người đi hưởng lương hưu sớm phải bị loại bỏ với nhóm đối tượng này. Tuy nhiên, phán quyết này chưa được công bố chính thức trên Công báo Ba Lan.

Tòa án cũng mở rộng phạm vi vi phạm hiến pháp không chỉ với những người sinh năm 1953 mà còn các năm khác, dựa trên phán quyết trước đó liên quan phụ nữ sinh năm 1953 (mã P 20/16). Điều này buộc nhà lập pháp phải sửa đổi luật hiện hành nhằm đảm bảo quyền lợi cho nhóm này.

Biện pháp đã được áp dụng trước đó và dự thảo mới

Trong năm 2020, Quốc hội Ba Lan đã ban hành các điều 194i và 194j trong luật lương hưu để loại bỏ hoàn toàn điều khoản gây tranh cãi 25(1b) đối với cả nam và nữ sinh năm 1953, phần nào giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, khoảng một năm sau phán quyết SK 140/20, Chính phủ đã đưa đề xuất sửa đổi mở rộng cho các nhóm đối tượng khác. Dự thảo đầu tiên đề xuất tính lại toàn bộ mức lương hưu, giả sử như điều khoản 25(1b) chưa từng tồn tại. Điều này có nghĩa người hưởng lương hưu sẽ được tính toán lại toàn bộ với mức trợ cấp cao hơn tương ứng.