Tổng thống Trump hoãn các cuộc không kích Iran để tạo cơ hội cho ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã chỉ đạo các lực lượng quân sự không tiến hành bất kỳ cuộc không kích hoặc tấn công mới nào nhắm vào các mục tiêu ở Iran. Đây là sự thay đổi đột ngột trong chính sách an ninh của Mỹ, diễn ra sau nhiều tuần diễn ra các cuộc đối đầu quân sự leo thang giữa Washington và Tehran.

Giới quan sát nhận định quyết định của tổng thống Trump phản ánh sự tin tưởng rằng các đợt không kích trước đó đã đạt được những mục tiêu răn đe cần thiết trong giai đoạn hiện tại. Thời gian dừng tấn công này cũng nhằm tạo điều kiện cho các trung gian khu vực có thể can thiệp vào tiến trình ngoại giao, đặc biệt là khi trong thời gian qua, các cuộc không kích của Mỹ thường diễn ra vào ban đêm với tần suất cao.

Dù vậy, phát biểu tại Washington sau đó, Trump vẫn tỏ ra bi quan về khả năng Iran sẽ đồng ý một thỏa thuận toàn diện, cảnh báo rằng giới lãnh đạo nước này chưa sẵn sàng cho bước tiến đột phá trong đàm phán. Điều này đặt ra câu hỏi liệu quyết định đình chỉ các cuộc tấn công có phải là một chiến thuật tạm thời, hay là bước đầu của một chiến lược dài hạn trong xử lý vấn đề Iran.

Cùng thời điểm quyết định đình chỉ các cuộc không kích, một phái đoàn cấp cao từ Oman đã đến Tehran vào ngày thứ Sáu để tiến hành các cuộc đàm phán, chủ yếu tập trung vào vấn đề đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và mở lại tuyến đường thương mại trọng yếu này. Đây là điểm nóng đã làm gia tăng mâu thuẫn dẫn tới các cuộc đối đầu gần đây giữa hai bên.

Trong bối cảnh này, các bên vẫn đang theo dõi sát sao kết quả các cuộc đàm phán do Oman trung gian, trong khi tình hình khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể bùng phát căng thẳng bất cứ lúc nào nếu các hành động quân sự hay tấn công tái diễn. Lựa chọn ngoại giao hay trở lại biện pháp quân sự hiện vẫn là kịch bản mở, phụ thuộc nhiều vào diễn biến thực tế trong vài ngày tới.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã leo thang trong gần ba tháng trở lại đây, bắt đầu từ các cuộc tấn công phối hợp của lực lượng Israel và Mỹ vào ngày 28/2, khởi phát chuỗi bạo lực chưa từng có trong khu vực. Mặc dù có nhiều nỗ lực nhằm giảm nhiệt vào mùa hè, tình trạng ngưng bắn được Tổng thống Trump tuyên bố kết thúc vào ngày 8/7, đồng thời ông cáo buộc Iran chịu trách nhiệm về các vụ tấn công tàu chở dầu ở các tuyến đường thủy quốc tế.

Washington kiên quyết yêu cầu Tehran chấm dứt mọi hành động quấy rối các tàu thương mại và đảm bảo an toàn cho việc lưu thông qua eo biển Hormuz mà không có sự cản trở nào. Ngược lại, Iran muốn thiết lập một cơ chế kiểm soát riêng đối với hoạt động đi lại qua vùng biển này, coi đây là quyền chủ quyền không thể đàm phán. Vấn đề này trở thành nguồn cơn chính khiến căng thẳng giữa hai phía ngày càng gay gắt và đặt nguồn cung năng lượng toàn cầu vào tình thế nguy hiểm.

Trước diễn tiến hiện nay, giới chính trị theo dõi sát sao khả năng thành công của các chuyến công tác ngoại giao, đặc biệt là vai trò của Oman, trong việc xoa dịu tình hình và mở ra một kênh đàm phán mới. Nếu duy trì được sự ổn định trên thực địa một cách bền vững, đây có thể là cơ hội để các bên nối lại đối thoại, còn nếu các vụ tấn công thương mại tiếp tục, lựa chọn quân sự vẫn sẽ là phương án được Mỹ cân nhắc kỹ lưỡng.