Đại biểu Di sản Thế giới họp tại Busan trong phiên họp Ủy ban UNESCO lần thứ 48

Từ ngày 19 tháng 7, thành phố cảng Busan, cách thủ đô Seoul khoảng 330 km về phía đông nam, trở thành nơi tổ chức phiên họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO. Đây là lần đầu tiên Hàn Quốc đăng cai sự kiện quan trọng này kể từ khi gia nhập Công ước Di sản Thế giới của UNESCO năm 1988. Dự kiến có khoảng 3.000 đại biểu đại diện cho 196 quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế và phi chính phủ tham dự hội nghị kéo dài 10 ngày tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Busan.

Những nhân vật cấp cao của UNESCO như Tổng Giám đốc Khaled El-Enany, Trợ lý Tổng Giám đốc về Văn hóa Nayef Al-Fayez cùng giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo sẽ tham dự sự kiện. Ủy ban chuyên trách di sản văn hóa và thiên nhiên của UNESCO họp hàng năm nhằm xem xét hồ sơ đề cử di sản mới, đánh giá tình trạng bảo tồn các di sản hiện có và thảo luận các chính sách chung liên quan đến Công ước Di sản Thế giới.

Phiên họp do ông Lee Byong-hyun, cựu đại sứ Hàn Quốc tại UNESCO, chủ trì theo quy ước nước chủ nhà đảm nhận vị trí này. Lễ khai mạc bắt đầu lúc 18h00 ngày 19/7 với các tiết mục biểu diễn văn hóa đặc sắc. Nghệ sĩ K-pop G-Dragon sẽ tham dự với vai trò đại sứ danh dự của hội nghị. Các phiên họp toàn thể diễn ra từ ngày 20 đến 29 tháng 7.

Trong số 33 hồ sơ đề cử đưa ra xét duyệt, gồm 30 di sản mới và 3 yêu cầu gia hạn hoặc điều chỉnh di sản hiện hữu, đáng chú ý là đề xuất mở rộng khu vực "Getbol, Đầm triều biển Hàn Quốc" bằng cách bổ sung thêm bốn vùng đất ngập nước ven biển thuộc di sản đã được công nhận từ năm 2021. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), cơ quan tư vấn về di sản thiên nhiên của ủy ban, đã khuyến nghị phê duyệt đề xuất này và nó nhiều khả năng sẽ được chấp thuận.

Ủy ban sẽ bàn về dự thảo quyết định liên quan tới cách Nhật Bản thực hiện các biện pháp tiếp theo cho Di sản mỏ Sado. Dự thảo yêu cầu Nhật Bản tăng cường thể hiện đầy đủ lịch sử liên quan đến việc cưỡng bức lao động người Hàn Quốc trong thời kỳ thuộc địa (1910-1945). Hơn 1.500 người Hàn Quốc từng bị huy động làm việc tại mỏ trong giai đoạn này, nơi từng nổi tiếng với hoạt động khai thác vàng và sau đó là sản xuất vật tư chiến tranh cho đội quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến II.

Khi di sản này được UNESCO công nhận vào năm 2024, phía Nhật Bản cam kết truyền tải trọn vẹn lịch sử lao động cưỡng bức cho người Hàn Quốc theo khuyến nghị của UNESCO. Tuy nhiên, dự thảo nhận định nỗ lực của Tokyo cho đến nay vẫn chưa đủ. Quyết định dự kiến sẽ được thông qua trong phiên họp trừ khi có phản đối từ các quốc gia thành viên. Mặc dù có tính ràng buộc trong khung theo dõi của UNESCO, nhưng khả năng thực thi quyết định còn phụ thuộc vào thiện chí của Nhật Bản.

Bên cạnh đó, nhiều sự chú ý cũng hướng đến khả năng phiên họp sẽ thông qua "Tuyên bố Busan" nhằm bổ sung "hợp tác" vào năm mục tiêu chiến lược đã có của Ủy ban để thúc đẩy thực thi hiệu quả Công ước Di sản Thế giới. Năm mục tiêu hiện tại là uy tín, bảo tồn, nâng cao năng lực, truyền thông và cộng đồng.

Việc bổ sung này phản ánh những đòi hỏi ngày càng cao trong UNESCO về việc tăng cường hợp tác quốc tế để đối phó với những thách thức phức tạp hơn, bao gồm tác động của biến đổi khí hậu đối với các di sản.

Trước ngày khai mạc, nhân viên tổ chức đã gấp rút hoàn thiện các công đoạn chuẩn bị tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Busan, đảm bảo mọi điều kiện sẵn sàng cho sự kiện quốc tế quan trọng này. Cờ Hàn Quốc và Liên hợp quốc tung bay phấp phới tại địa điểm diễn ra phiên họp như biểu tượng cho sự hợp tác toàn cầu.

Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO là diễn đàn quyết định các vấn đề liên quan đến di sản văn hóa và thiên nhiên quan trọng của nhân loại, và phiên họp tại Busan lần này được đánh giá là cơ hội để Hàn Quốc khẳng định vị trí trên bản đồ quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ di sản toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.