Chim Kea Bruce vượt qua khuyết tật trở thành đàn ông alpha đầu tiên không cần đồng minh

Bruce là một con chim kea thuộc loài chim đặc hữu New Zealand, nổi bật khi mất một phần mỏ trên do chấn thương. Loài kea sử dụng mỏ trên như công cụ thiết yếu để đào bới thức ăn và chăm sóc bộ lông, mang lại vai trò quan trọng trong sinh hoạt và sinh tồn. Tuy nhiên, Bruce đã tìm cách thích nghi đặc biệt để bù đắp thiếu hụt này trong cuộc sống hàng ngày.

Thay vì sử dụng mỏ trên như các cá thể khác, Bruce học cách dùng mỏ dưới kết hợp với việc kẹp thực phẩm cứng vào đá hay bề mặt kim loại, rồi dùng mỏ dưới để gỡ thức ăn. Hành vi này chưa từng được nhóm kea cùng đàn phát triển, giúp Bruce có cách làm riêng hiệu quả hơn trong việc lấy thức ăn và tự chăm sóc. Năm 2021, những khả năng sử dụng công cụ của Bruce đã được ghi nhận trong nghiên cứu đầu tiên, làm nổi bật sự khác biệt trong hành vi của nó.

Trong nghiên cứu sâu hơn do giáo sư Alex H. Taylor cùng Đại học Canterbury thực hiện năm 2024, Bruce được xác định là con chim kea đầu tiên có khuyết tật thể chất đạt vị trí alpha mà không dựa vào sự hỗ trợ từ đồng minh.

Điều này tạo nên một bước đột phá trong hiểu biết về vai trò của sự đa dạng hành vi và khuyết tật đối với cấu trúc xã hội của loài chim.

Bruce giành chiến thắng trong 73% các cuộc đối đầu chiếm quyền thống trị với các con đực đồng loại. Không như những con khác hay cắn cổ đối thủ, Bruce sử dụng mỏ dưới như một chiếc giáo để tấn công, thực hiện lượt đánh nhiều hơn năm lần so với các cá thể khác trong nhóm. Chiến thuật đặc biệt này cùng với sự kiên trì đã giúp Bruce nổi bật và giành quyền lãnh đạo ổ nhóm.

Giáo sư Taylor nhận định, chính “khuyết tật” của Bruce lại là yếu tố quyết định giúp nó đạt vị trí cao nhất trong cấu trúc xã hội của đàn kea. Điều này thay đổi cách nhìn nhận truyền thống về khuyết tật trong tự nhiên, khi mà sự đa dạng và khả năng thích nghi của cá thể được xem là động lực chính cho thành công và phát triển.

Việc Bruce dùng khuyết tật của mình như một lợi thế trong cuộc sống hàng ngày và trong tranh tài quyền lực đã mở ra hướng nghiên cứu mới về sự đổi mới hành vi và vai trò của cá thể trong các xã hội động vật.

Đây là minh chứng mới nhất cho thấy khuyết tật không nhất thiết là sự yếu kém mà đôi khi còn là nguồn động lực lớn lao thúc đẩy sự sáng tạo và thích nghi.