Suhakam kêu gọi cải cách luật quốc tịch sau phán quyết của Tòa Phúc thẩm Malaysia

Ủy ban Nhân quyền Malaysia (Suhakam) vừa lên tiếng kêu gọi chính phủ nước này tiếp tục đẩy mạnh các cải cách đối với luật quốc tịch, sau một số phán quyết gần đây của Tòa Phúc thẩm Malaysia khiến nhiều trẻ em có nguy cơ không được công nhận quốc tịch. Mặc dù tôn trọng sự độc lập của tòa án, Suhakam chỉ ra rằng các phán quyết phản ánh những điểm còn yếu trong khung pháp lý về quốc tịch tại Malaysia, khiến một số trẻ em gặp nguy cơ trở thành trẻ không quốc tịch và chịu sự bất định pháp lý kéo dài.

Malaysia đã gia nhập Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em từ năm 1995, theo đó tất cả trẻ em đều có quyền được đăng ký và có quốc tịch ngay sau khi sinh. Tuy nhiên, những quy định hiện hành của Malaysia vẫn chưa bảo đảm quyền này cho tất cả trẻ em, đặc biệt là những đối tượng có cha mẹ chưa kết hôn hoặc trong hoàn cảnh khó khăn.

Suhakam nhấn mạnh rằng không đứa trẻ nào nên bị thiệt thòi hay bị từ chối được hưởng quyền quốc tịch chỉ vì tình trạng hôn nhân của cha mẹ hoặc những yếu tố ngoài tầm kiểm soát của chúng. Mọi trẻ em đều xứng đáng được bình đẳng trước pháp luật và không bị phân biệt đối xử dựa trên tình trạng hôn nhân của cha mẹ.

Ủy ban này cũng khẳng định rằng quốc tịch không đơn thuần là một trạng thái pháp lý mà còn là điều kiện tiên quyết để trẻ em được hưởng nhiều quyền cơ bản như quyền tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế, hỗ trợ xã hội, cơ hội việc làm và tham gia đầy đủ vào xã hội. Vì vậy, các quy định về quốc tịch cần được hoàn thiện dần theo các nguyên tắc bình đẳng và hướng đến lợi ích tốt nhất cho trẻ em.

Mặc dù Hiến pháp Malaysia đã được sửa đổi để cho phép các bà mẹ Malaysia có chồng nước ngoài được truyền quốc tịch cho con sinh ra ở nước ngoài, Suhakam nhấn mạnh rằng vẫn còn những điểm cần cải thiện về luật quốc tịch để tránh nguy cơ trẻ em trở thành người không quốc tịch.

Trước mắt, Ủy ban kêu gọi chính phủ tận dụng các cơ chế hiến pháp và hành chính hiện có, như Điều 15A của Hiến pháp Liên bang, được ban hành nhằm ngăn chặn trẻ em mất quốc tịch. Việc thực hiện quyền hạn của cơ quan hành pháp cần dựa trên lợi ích tốt nhất của trẻ em và nhằm ngăn các em không bị mất quốc tịch do lỗi không thuộc về mình.

Cách đây hai tuần, Tòa Phúc thẩm Malaysia đã ra phán quyết rằng một nam thanh niên 25 tuổi sinh ra tại Perak không chứng minh được mình là công dân Malaysia theo luật định, và có thể xin nhập quốc tịch theo thủ tục tự nhiên hóa. Người này sinh năm 2001 tại Ipoh, có cha là công dân Malaysia nhưng mẹ là công dân Thái Lan, trong khi cha mẹ không kết hôn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.