Bối cảnh và mục tiêu của dự luật cấm nhựa dùng một lần năm 2002
Trước đó, ngày 9 tháng 3 năm 2001, Tamil Nadu Pollution Control Board (TNPCB) đã khuyến cáo các hội đồng thành phố giảm việc dùng nhựa "dùng rồi vứt" do nguy cơ tắc nghẽn cống rãnh và tác động tiêu cực đến môi trường. Vấn đề rác thải nhựa ngày càng rõ ràng và trở thành mối lo ngại lớn trong quản lý đô thị và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nội dung chính và mức phạt trong dự luật
Dự luật này đưa ra lệnh cấm hoàn toàn việc bán, lưu trữ, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm nhựa không phân hủy có thể tái sử dụng với mức phạt nghiêm khắc. Người vi phạm trong việc bán hoặc vận chuyển nhựa có thể bị phạt từ 5.000 đến 25.000 rupee, còn người sử dụng bị phạt từ 100 đến 500 rupee. Các báo chí, tạp chí đóng gói bằng nhựa cũng chịu phạt từ 1.000 đến 5.000 rupee. Đặc biệt, các nhà hàng và cơ sở kinh doanh thực phẩm bị cấm sử dụng nhựa trong phục vụ, với mức phạt lên đến 50.000 rupee nếu vi phạm.
Bà Sheela Rani Chunkath, Chủ tịch TNPCB thời điểm đó, từng trả lời tờ Frontline rằng bang không áp dụng quy định dựa trên độ dày của túi nhựa mà tập trung vào việc cấm các vật phẩm nhựa dùng một lần bất kể độ dày. Bà nhấn mạnh mục tiêu là xử lý cụ thể các loại sử dụng nhựa hạn chế, thay vì cấm sản xuất do điều này có thể vi phạm quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ.
Phản ứng trái chiều và việc rút dự luật
Dự luật ngay khi trình lên đã gặp sự phản đối mạnh mẽ từ các đảng phái chính trị như Congress Jananayaka Peravai và Tamil Maanila Congress, những bên kêu gọi áp dụng theo lộ trình từng bước thay vì cấm trực tiếp. Các tổ chức ngành công nghiệp chỉ trích dự luật có thể gây thiệt hại cho sinh kế của người lao động, cho rằng nên tập trung quản lý chất thải hơn là cấm nhựa. Trong khi đó, các nhóm bảo vệ môi trường lại đánh giá cao nỗ lực này như bước đi cần thiết.
Ngày 8 tháng 5 năm 2002, chỉ một ngày sau khi dự luật được đưa ra, Chính phủ Tamil Nadu tuyên bố gửi dự luật đến Ủy ban đặc biệt để xem xét kỹ lưỡng hơn. Thủ hiến lúc đó, bà J. Jayalalithaa, giải thích những cân nhắc về trách nhiệm với người sản xuất và công nhân, đồng thời nhấn mạnh cần thời gian để ngành công nghiệp chuyển đổi, cũng như thúc đẩy ý thức xã hội trong việc hạn chế nhựa.
Trường hợp đặc biệt của quận Nilgiris
Trước khi dự luật bang được bàn thảo, quận Nilgiris đã áp dụng các biện pháp hạn chế nhựa dùng một lần từ năm 2001 thông qua nghị quyết và các chế tài xử phạt địa phương. Báo cáo ngày 6 tháng 6 năm 2002 của Chủ tịch quận Supriya Sahu cho biết nguyên nhân chính là tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng với rác thải nhựa tích tụ lớn và các phát hiện thú y phát hiện nhựa trong dạ dày động vật.
Chiến dịch thu hút sự tham gia của nhiều nhóm bao gồm thương nhân, tổ chức phi chính phủ và cư dân, với việc áp phạt người bán buôn, bán lẻ cũng như người tiêu dùng. Kết quả cho thấy lượng lớn rác nhựa bị tịch thu và loại bỏ, đồng thời thúc đẩy việc sử dụng các vật liệu thay thế như túi giấy, túi vải và dụng cụ tái sử dụng.
Chấm dứt dự luật và hướng đi mới
Ngày 25 tháng 1 năm 2003, có thông tin Chính phủ Tamil Nadu xem xét dự luật mới tập trung vào ngăn chặn xử lý rác thải nhựa không đúng cách hơn là cấm dùng, và đến ngày 31 tháng 1 năm 2003, dự luật năm 2002 chính thức bị rút lại theo khuyến nghị của Ủy ban đặc biệt. Chính quyền cho biết sẽ trình một dự luật mới phù hợp hơn trong tương lai.
Quyết định này nhận về phản ứng trái chiều. Các tổ chức ngành công nghiệp hoan nghênh vì dự luật cũ có thể khiến nhiều cơ sở nhỏ phải đóng cửa, ảnh hưởng đến sinh kế. Tuy nhiên, các nhóm bảo vệ môi trường và người tiêu dùng lo ngại việc rút dự luật diễn ra thiếu sự tham vấn rộng rãi với cộng đồng liên quan.
Quay lại với lệnh cấm năm 2019
Gần một thập kỷ sau, bang Tamil Nadu tiếp tục đề cập đến vấn đề kiểm soát nhựa dùng một lần. Năm 2019, chính quyền bang đã ban hành lệnh cấm sản xuất, bán, lưu trữ và sử dụng nhiều loại nhựa dùng một lần như túi xách, cốc, đĩa, ống hút và sản phẩm xốp thermocol nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe người dân.
Lệnh cấm này được thực hiện qua các sắc lệnh hành pháp, đi kèm với các chiến dịch kiểm tra, xử phạt và tuyên truyền nâng cao nhận thức, khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế thân thiện như túi vải hay vật liệu phân hủy sinh học. Tuy nhiên, việc thi hành chưa đồng đều khiến nhiều nơi vẫn tiếp tục sử dụng các sản phẩm nhựa bị cấm.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Tamil Nadu đã từng đề xuất cấm nhựa dùng một lần từ năm 2002 nhưng dự luật bị rút lại sau phản đối từ ngành công nghiệp và một số đảng phái chính trị.
- Quận Nilgiris là khu vực đi đầu trong việc hạn chế nhựa dùng một lần từ năm 2001, với biện pháp chế tài nghiêm ngặt và chiến dịch ý thức cộng đồng.
- Dự luật năm 2002 tập trung cấm bán, lưu trữ, vận chuyển và sử dụng các loại nhựa không phân hủy dùng một lần, với mức phạt cao cho các hành vi vi phạm.
- Việc rút bỏ dự luật năm 2003 nhận được sự đánh giá tích cực từ các tổ chức ngành công nghiệp nhưng gây lo ngại từ môi trường và người tiêu dùng.
- Lệnh cấm nhựa dùng một lần tái áp dụng tại Tamil Nadu năm 2019 với phạm vi rộng hơn, dù việc thực thi còn chưa đồng đều.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
