Thuế Pied-à-Terre ở New York có thể thay đổi cơ cấu cư dân thành phố

Thị trưởng New York, Zohran Mamdani, vừa ban hành thuế pied-à-terre nhằm đánh thuế bổ sung vào những chủ sở hữu bất động sản giàu có không sinh sống hoặc cho thuê tài sản tại thành phố. Mục tiêu của thuế là đối phó với khoản thâm hụt ngân sách đã được ấn định trong dự toán ngân sách kỷ lục 124,7 tỷ USD, trong đó dự kiến thu thuế này mang lại 500 triệu USD mỗi năm.

Thuế pied-à-terre ra đời trong bối cảnh New York đã có mức thuế cao, bao gồm mức thuế thu nhập liên bang, thuế thu nhập thành phố cao tới 3,876% đối với cá nhân có thu nhập trên 50.000 USD và thuế bán hàng 8,875%. Đặc biệt, đối với người có thu nhập trên 25 triệu USD tại tiểu bang New York, thuế suất cao nhất có thể lên đến 10,9%, khiến tổng thuế thu nhập liên bang và thành phố vượt 14% - mức cao nhất nước Mỹ.

Thuế áp dụng cho các loại hình bất động sản có giá trị từ 1 triệu USD trở lên với căn hộ chung cư và từ 5 triệu USD đối với nhà riêng. Thuế suất được tính theo từng cấp, từ 4% đến 6,5% tùy phân khúc giá trị vượt mức. Tuy nhiên, thuế chỉ áp dụng khi chủ sở hữu không đăng ký bất động sản đó làm nơi cư trú chính tại New York và không cho thuê tài sản.

Đây là sắc thuế mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, nhằm nhắm đến đối tượng chủ nhà có tài sản lớn nhưng cư trú và đóng thuế tại các nơi khác. Nếu chủ sở hữu chuyển về New York làm nơi cư trú chính hoặc cho thuê tài sản cho người cư trú toàn thời gian, họ sẽ được miễn thuế pied-à-terre.

Ví dụ minh họa cho trường hợp chịu thuế là người có thu nhập khoảng 50 triệu USD mỗi năm, sở hữu căn hộ trị giá 6 triệu USD nhưng sống và làm việc ngoài thành phố. Nếu giữ nguyên cư trú ngoài New York, người này phải trả thêm khoảng 390.000 USD thuế pied-à-terre ngoài khoản thuế tài sản 36.000 USD, tổng cộng hơn 426.000 USD mỗi năm.

Nếu người này quyết định chuyển đến New York để làm nơi cư trú chính, khoản thuế pied-à-terre sẽ không còn nhưng họ phải chịu thuế thu nhập thành phố 3,876% trên tổng thu nhập, tương đương số thuế thành phố khoảng 1,97 triệu USD, cộng với thuế tài sản 36.000 USD. Như vậy, tổng thuế mà thành phố thu được tăng hơn 4 lần so với thuế pied-à-terre.

Điều này cho thấy thuế pied-à-terre không chỉ đơn thuần là nguồn thu trực tiếp, mà còn có thể tạo động lực để các cá nhân giàu có chuyển thành cư dân chính thức của New York, mở rộng cơ sở đóng thuế và tăng thu ngân sách thành phố.

Trước khi áp dụng thuế pied-à-terre, Mamdani từng đề xuất tăng thuế tài sản chung 9,5%, kế hoạch này bị chỉ trích vì ảnh hưởng đến cả những chủ nhà bình thường, và sau đó bị hủy bỏ. Thuế pied-à-terre như một biện pháp nhắm thẳng vào nhóm chủ nhà giàu không cư trú.

Tuy nhiên, quyết định công khai danh sách chủ sở hữu bất động sản chịu thuế với gần một triệu hồ sơ đã gây tranh cãi, do số lượng này lớn hơn nhiều so với con số ước tính 10.000-11.200 bất động sản thực sự thuộc diện chịu thuế. Một số nghị sĩ và người dân phản đối động thái này vì cho rằng có thể gây áp lực dư luận và xâm phạm quyền riêng tư.

Thêm vào đó, việc tăng chi phí sở hữu có thể khiến giá bất động sản cao cấp giảm sút, khiến chủ sở hữu quyết định bán tài sản, gây mất nguồn thuế bất động sản và các loại thuế liên quan khác lâu dài. Thành phố cũng phải đối mặt với chi phí hành chính và pháp lý lớn trong việc xác minh cư trú và xử lý các tranh chấp về định giá.

Hiệu quả thực tế của thuế pied-à-terre còn phụ thuộc vào hành vi của các chủ sở hữu giàu có. Nếu nhiều người chuyển về New York làm nơi cư trú chính, cơ sở thuế của thành phố sẽ mở rộng đáng kể, tăng thu ngân sách tổng thể ngay cả khi thuế pied-à-terre thu được ít hơn dự tính. Ngược lại, nếu nhiều người bán bất động sản và rời khỏi thành phố, điều này có thể làm giảm nguồn thu và gây ra các rủi ro tài chính cho New York.

Những diễn biến tiếp theo sẽ là chỉ số quan trọng để xác định xem thuế pied-à-terre sẽ trở thành công cụ thu hút cư dân có thu nhập cao hay chỉ đơn thuần là một khoản thuế bổ sung.