Lo ngại đóng cửa chính phủ đối đầu với tranh cãi về Đạo luật SAVE America ở Thượng viện Mỹ

Ron Johnson, người chuẩn bị trở thành Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, tỏ ý ủng hộ việc đưa Đạo luật SAVE America vào dự luật ngân sách tạm thời. Ông cho biết dù cách thức thực hiện chưa rõ ràng, ông sẵn sàng theo phương án đó. Johnson cũng nhấn mạnh việc bãi bỏ quyền ngăn cản bỏ phiếu (filibuster) là cần thiết vì đảng Dân chủ có thể bác bỏ dự luật.

Các nghị sĩ Cộng hòa đang thảo luận khả năng thông qua Đạo luật SAVE America theo thủ tục ngân sách đặc biệt (budget reconciliation) giúp tránh quyền filibuster. Một số người cũng xem xét dùng dự luật chi ngân sách ngắn hạn như một công cụ đẩy dự luật này qua lưỡi hái pháp lý có nguy cơ kích hoạt đóng cửa chính phủ.

Brian Darling, chiến lược gia và cựu trợ lý Thượng viện thuộc phe Cộng hòa, nhận định dự luật ngân sách ngắn hạn là công cụ tiềm năng để thúc đẩy dự luật chống gian lận bầu cử, đặt đảng Dân chủ vào thế khó nếu họ gây tắc nghẽn. Ông cũng cho rằng Tổng thống Trump muốn thông qua bằng được dự luật này bất chấp phương thức.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Cộng hòa, tiêu biểu là Thom Tillis (Bắc Carolina), phản đối rủi ro đóng cửa chính phủ vì xem Đạo luật SAVE America không thể triển khai kịp trước cuộc bầu cử tháng 11. Ông Tillis cảnh báo rằng việc cố gắng xúc tiến dự luật trong thời gian gấp gáp có thể dẫn đến sự rối loạn nghiêm trọng, đồng thời phản đối kế hoạch chi 10 tỷ USD cho cải cách bầu cử trong gói ngân sách đặc biệt thứ ba.

Jerry Moran (Kansas) cũng cho rằng cần ưu tiên hoàn thành các dự luật chi ngân sách thường niên và sử dụng dự luật ngân sách ngắn hạn "sạch" để tránh nguy cơ đóng cửa chính phủ, thay vì dùng nó làm đòn bẩy chính trị.

Đề xuất gắn Đạo luật SAVE America vào dự luật chi ngân sách có thể tạo áp lực buộc các nghị sĩ Cộng hòa phải xem xét bãi bỏ quyền filibuster — điều mà Tổng thống Trump đang kêu gọi mạnh mẽ. Tuy nhiên, Lãnh đạo Đa số Thượng viện John Thune cho rằng hiện không đủ phiếu để thực hiện điều này.

Trước đó, các đồng minh Trump đã cân nhắc gắn đạo luật này vào dự luật gia hạn quyền giám sát tình báo nước ngoài (FISA), nhưng nỗ lực đó cũng không thành công.

Ngược lại, lãnh đạo thiểu số Thượng viện Chuck Schumer (Dân chủ) cảnh báo việc gắn Đạo luật SAVE America vào dự luật chi ngân sách có thể gây đóng cửa chính phủ lần nữa, đồng thời tuyên bố dự luật sẽ không được thông qua trong Thượng viện hay các tòa án.

Tổng thống Trump đã dùng bài phát biểu truyền hình trên toàn quốc để thúc giục quốc hội nhanh chóng thông qua Đạo luật SAVE America, dẫn chứng số liệu cho rằng có hơn 278.000 người không phải công dân đang đăng ký bầu cử liên bang. Ông kêu gọi người dân gọi điện cho đại diện tại Quốc hội để yêu cầu thông qua dự luật.

Các cuộc khảo sát từ Harvard CAPS/Harris Early March cho thấy 81% người Mỹ ủng hộ yêu cầu có thẻ căn cước khi đi bỏ phiếu, gồm 79% độc lập và 70% Dân chủ. Cũng theo khảo sát này, 71% tổng số người được hỏi cho biết đồng tình với các biện pháp trong Đạo luật SAVE America.

Những con số này được Tổng thống Trump tận dụng để củng cố sự ủng hộ chính trị, khi mức độ tín nhiệm ông chỉ khoảng 40%, trong bối cảnh phần lớn người dân Mỹ vẫn lo ngại kinh tế Mỹ suy yếu, theo khảo sát CNBC mới nhất.

Trong khi đó, nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện dự định sẽ đặt thách thức với các đối thủ đảng Dân chủ, nhất là các mục tiêu chính trị như Jon Ossoff (Georgia), bắt họ phải bày tỏ lập trường rõ ràng về các cải cách bầu cử có tính phổ biến như yêu cầu chứng minh công dân và trình giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.