Mỹ công bố quá trình chuyển đổi dân chủ tại Venezuela bắt đầu từ đầu tháng 8

Kể từ đầu năm nay, Mỹ đã tăng cường kiểm soát chính sách đối với Venezuela sau khi thực hiện cuộc chiến dịch nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và lật đổ bằng việc đưa Delcy Rodríguez làm quyền lãnh đạo. Trong nhiều tháng qua, phe đối lập do María Corina Machado dẫn dắt, hiện lưu vong ở nước ngoài, kêu gọi người này trở về để giành quyền lực sau bầu cử năm 2024.

Trong vai trò đại diện quản lý quan hệ hai nước và chỉ đạo đàm phán với Caracas, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa thông báo rằng quá trình chuyển đổi dân chủ Venezuela sẽ bắt đầu từ đầu tháng 8. Ông Rubio đồng thời nhấn mạnh sự kiện này trong buổi họp báo tại căn cứ Andrews trước chuyến công du Philippines dự hội nghị ASEAN.

Ông Rubio cho biết, một số đại diện của Quốc hội nhiệm kỳ 2015 - được Mỹ công nhận là cơ quan lập pháp hợp pháp cuối cùng - đã có cuộc họp với chính phủ lâm thời Venezuela, thống nhất hình thành diễn đàn và khuôn khổ nhằm bắt đầu tiến trình chuyển đổi thay vì chỉ đơn thuần đối thoại hòa giải.

Người đứng đầu Quốc hội lâm thời được Washington công nhận là Dinorah Figuera, đại diện phe đối lập đang sống lưu vong. Bà mới trở về Caracas sau tám năm dài xa cách trong nỗ lực tái tạo uy tín và thúc đẩy đổi mới Hội đồng Bầu cử Quốc gia (CNE). Ông Rubio nhận định cuộc họp sẽ chính thức khởi động trong tuần đầu tháng 8, đồng thời bày tỏ đánh giá tích cực về tiến trình này.

Quốc hội hiện do Jorge Rodríguez, em trai của Delcy Rodríguez đứng đầu, đã bắt đầu mở cửa đối thoại chính trị với sự tham gia của đại diện phe đối lập nhiệm kỳ 2015-2020. Đây là bước đi quan trọng khi nhiều năm qua Quốc hội này bị chính quyền Chavismo - phong trào xã hội chủ nghĩa cầm quyền do cố Tổng thống Hugo Chávez sáng lập - phớt lờ và gây sức ép.

Tuyên bố ra mắt diễn đàn hồi tháng trước nhấn mạnh quy trình đàm phán sẽ gồm các mốc thời gian, cột mốc cụ thể để tăng cường dân chủ, củng cố hòa bình cùng kiến tạo tương lai phát triển, thịnh vượng. Figuera cũng đã có cuộc gặp với đại diện ngoại giao Mỹ John Barrett nhằm thống nhất hỗ trợ đối nội.

Năm 2015, phe đối lập từng chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội, đánh dấu lần đầu họ giành nghị trường từ tay Chavismo với đa số tuyệt đối. Dinorah Figuera là một trong số chính khách còn liên kết chặt chẽ với chính phủ lâm thời của Juan Guaidó - người từng thiết lập cấu trúc quản lý song song từ năm 2019 dựa trên uy quyền Quốc hội 2015.

Trước tình hình căng thẳng leo thang giữa phe Rodríguez và María Corina Machado, Mỹ lên kế hoạch đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi để ngăn chặn rạn nứt sâu sắc hơn. Đại sứ quán Mỹ tại Caracas từng hoan nghênh thông báo về kế hoạch hợp tác của Quốc hội 2015 và chính phủ lâm thời, nhấn mạnh cam kết thúc đẩy ổn định, dân chủ và tái thiết toàn diện cho Venezuela.

Tình hình chính trị diễn ra trong bối cảnh Venezuela đang bước vào giai đoạn tái thiết sau hai trận động đất dữ dội làm hơn 5.200 người thiệt mạng và gây thiệt hại nghiêm trọng tại La Guaira và Caracas. Hàng trăm công trình bị phá hủy, bao gồm bệnh viện, trường học và cơ sở công cộng khác, để lại cảnh tượng đổ nát trải rộng.

Trong phát biểu mới nhất, ông Rubio tiết lộ Mỹ đã cung cấp 180 triệu USD trong tổng số 300 triệu USD cam kết viện trợ khẩn cấp cho Venezuela. Ông đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ và phối hợp để Venezuela có thể tiếp cận nguồn tài chính toàn cầu nhằm phục hồi kinh tế và tái thiết hạ tầng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.