Pháp luật Ấn Độ và giới hạn lực lượng cảnh sát trong giải tán biểu tình CJP ở Delhi

Việc cảnh sát Ấn Độ đối mặt với các cáo buộc bạo lực trong các cuộc biểu tình của Đảng Cockroach Janta Party (CJP) tại Delhi đã khơi lại cuộc tranh luận về mức độ sử dụng lực lượng hợp pháp của cảnh sát nhằm giải tán đám đông. Hiến pháp Ấn Độ bảo đảm quyền tự do ngôn luận và quyền tụ họp hòa bình; tuy nhiên, các quyền này không phải là tuyệt đối. Theo điều 19(2) và 19(3) Hiến pháp, nhà nước có thể đặt ra các giới hạn hợp lý vì lợi ích an ninh quốc gia và trật tự công cộng.

Trong các phán quyết nổi bật như vụ Mazdoor Kisan Shakti Sangathan Vs Union of India (2018) và Amit Sahni Vs Commissioner of Police (2020), Tòa án tối cao nhấn mạnh quyền biểu tình là quyền hiến định quý giá nhưng phải hài hòa với quyền lợi của cộng đồng. Luật pháp không cho phép cấm đoán hoàn toàn các cuộc biểu tình hòa bình cũng như không cho phép quyền biểu tình vô hạn định gây ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự công cộng.

Luật chính quy định hiện nay là Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS) năm 2023. Điều 163 BNSS cho phép các quan chức hành chính ban hành lệnh cấm tụ tập trong trường hợp khẩn cấp nhằm ngăn ngừa cản trở, nguy hiểm cho tính mạng con người hoặc gây rối trật tự. Các lệnh này thường cấm tụ tập từ năm người trở lên hoặc các cuộc diễu hành tại khu vực nhất định.