Phần lớn các vụ xả thải nước thải tại Anh có thể là hành vi phạm pháp, nghiên cứu mới tiết lộ

Một cuộc phân tích mới cho thấy phần lớn các vụ xả thải nước thải chưa qua xử lý vào sông, hồ và biển tại Anh trong hai năm qua có thể đã vi phạm luật nhưng chưa bị xử phạt. Luật của Anh quy định nước thải không được phép xả trong điều kiện thời tiết "bình thường" nhưng cho tới nay, cơ quan quản lý là Cơ quan Môi trường (Environment Agency - EA) vẫn chưa công khai rõ ràng định nghĩa thế nào là "bình thường".

Giáo sư Peter Hammond, một nhà vận động môi trường, đã có được bản định nghĩa này từ hồ sơ tòa án bí mật liên quan đến vụ kiện công ty Southern Water về việc xả thải trái phép năm 2021. Tài liệu tiết lộ phần lớn thời gian xảy ra các vụ xả thải lại mà điều kiện thời tiết lại hoàn toàn "bình thường", chiếm khoảng 86% các giờ xả nước thải, làm dấy lên nghi ngờ nhiều vụ việc có thể là bất hợp pháp.

Nguyên nhân chính dẫn đến việc xả thải có liên quan đến hệ thống thoát nước tại Anh, nơi mà cả nước mưa và nước thải sinh hoạt đều được dẫn chung qua một mạng lưới ống xả. Khi mưa lớn, nếu hệ thống không thể xử lý hết lưu lượng nước, các nhà máy xử lý và hệ thống thoát nước sẽ bị quá tải, dẫn đến việc buộc phải xả thải trực tiếp ra các nguồn nước tự nhiên.

Trước đây, chưa có quy định rõ ràng về mức lượng mưa tối thiểu để nhà máy có thể hợp pháp xả thải, tạo điều kiện để các công ty cấp nước lạm dụng và tiến hành việc xả thải mà không chịu hậu quả pháp lý. Điều này cũng làm gia tăng sự thất vọng và bức xúc của công chúng đối với tình trạng ô nhiễm nguồn nước.

Giáo sư Hammond đã phân tích dữ liệu từ hơn 350 điểm tràn nước thải trên toàn nước Anh, bao gồm các nhà máy xử lý nước thải lớn và một số cơ sở nhỏ hơn thuộc mạng lưới của chín công ty cấp nước khác nhau phục vụ hơn 30 triệu dân.

Kết quả cho thấy có tới 86% thời gian các điểm tràn xả thải hoạt động trong điều kiện không có mưa lớn vượt ngưỡng định nghĩa của EA, nghĩa là phần lớn các vụ xả thải có khả năng bất hợp pháp. Thậm chí ngay cả những công ty có thành tích tốt nhất cũng có tỷ lệ xả thải khả nghi trên 70% trong hai năm vừa qua.

Ông nói: "Đây là điều cực kỳ đáng phẫn nộ, không chỉ bởi các công ty cấp nước đã lợi dụng sự lỏng lẻo trong quy định mà còn bởi Cơ quan Môi trường chưa thực hiện đầy đủ vai trò giám sát của mình".

Cơ quan Môi trường Anh khẳng định rằng định nghĩa "mưa lớn" mà ông Hammond dùng chỉ áp dụng cho các điểm của Southern Water và các vùng khác nhau tại Anh có mức mưa khác nhau, nên ngưỡng chịu đựng được cũng khác biệt. Tuy nhiên, khi tính đến biến động khu vực, ông Hammond cho biết con số 86% vẫn không thay đổi nhiều vì đa phần các vụ xả thải diễn ra khi lượng mưa vẫn ở mức thấp.

Trong khi đó, Cơ quan Môi trường từ chối xác nhận rằng việc xả thải chỉ được phép trong "tình huống đặc biệt" như luật quy định, chỉ hứa sẽ xử lý các vi phạm pháp luật khi có đủ bằng chứng.

Phát ngôn viên Water UK - tổ chức đại diện các công ty cấp nước, cho biết: "Theo phán quyết của Tòa án Tối cao và Văn phòng Bảo vệ Môi trường, việc xả thải chỉ được phép xảy ra trong điều kiện ‘ngoại lệ’ hoặc khi việc ngăn chặn là không khả thi về mặt kỹ thuật hoặc quá tốn kém. Dù vậy, chúng tôi cam kết sẽ chấm dứt mọi vụ xả thải và đang nỗ lực thực hiện điều đó nhanh nhất có thể".

Tình trạng quản lý yếu kém của Cơ quan Môi trường từng bị chỉ trích nặng nề khi năm 2024, Văn phòng Bảo vệ Môi trường độc lập cho rằng EA không thực hiện đúng luật về xả thải nước thải, khi cho phép các công ty xả thải trong điều kiện thời tiết ‘‘bình thường’’ thay vì ‘‘ngoại lệ’’ như quy định.

EA cũng đã đưa ra hướng dẫn mới vào năm ngoái nhằm làm rõ rằng việc xả thải không được phép xảy ra trong điều kiện thời tiết bình thường, nhưng việc áp dụng các quy định vẫn thiếu rõ ràng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.