Chủ tịch PFA cảnh báo Football Australia cần hành động trước nguy cơ bệnh thần kinh do đánh đầu

Paul Wade, cựu đội trưởng đội tuyển bóng đá nam Úc (Socceroos) và gương mặt quen thuộc với người hâm mộ qua sự nghiệp truyền hình sau khi giải nghệ, vừa được chẩn đoán có khả năng mắc bệnh thoái hóa não mãn tính CTE (chronic traumatic encephalopathy). Đây là một căn bệnh liên quan đến tổn thương não do chấn thương lặp đi lặp lại, trong đó việc đánh đầu bóng được xác định là một trong những nguyên nhân chính.

Wade không công khai câu chuyện của mình nhằm tìm kiếm sự thương cảm mà để thúc giục hành động quyết liệt từ các cơ quan quản lý bóng đá nước nhà, đặc biệt là Football Australia (FA). Ông nhấn mạnh rằng những nguy cơ về sức khỏe do việc đánh đầu bóng không còn là vấn đề xa lạ hay chỉ xảy ra ở các quốc gia khác mà đã thực sự hiện hữu ngay trong cộng đồng bóng đá Úc.

Những năm gần đây, nhiều quốc gia đã bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế đánh đầu bóng nhằm giảm thiểu rủi ro cho người chơi, đặc biệt là trẻ em. Mỹ là quốc gia đầu tiên cấm trẻ em dưới 12 tuổi đánh đầu trong tập luyện và thi đấu sau một vụ kiện tụng năm 2015. Anh cũng theo bước chân này và từ mùa giải 2026-27 sẽ loại bỏ đánh đầu chủ đích ở lứa tuổi dưới 11 trong mọi giải đấu, câu lạc bộ và trận đấu liên kết với trường học.

Đồng thời, nhiều quy định khác như thay thế ném biên bằng chuyền bóng và việc thổi phạt trực tiếp khi đánh đầu cố ý cũng được áp dụng. Bên cạnh đó, Liên đoàn Bóng đá Anh còn hướng dẫn các đội giới hạn tối đa 10 cú đánh đầu mạnh mỗi tuần trong tập luyện cho cầu thủ chuyên nghiệp, dù việc tuân thủ chưa được thống kê đầy đủ.

Dù có nhiều nghiên cứu và cảnh báo từ các chuyên gia y tế về tác động xấu của việc đánh đầu bóng tích lũy lâu dài, Football Australia đến nay vẫn chưa áp dụng những chính sách tương tự như các quốc gia khác. Ngay sau khi thông tin về Wade được công bố, FA chỉ đưa ra một tuyên bố ngắn gọn gọi Wade là “biểu tượng thực sự của bóng đá Úc” và khẳng định đang làm việc với các chuyên gia y tế và liên tục hợp tác với Hiệp hội Cầu thủ Bóng đá Chuyên nghiệp Australia (PFA) để đảm bảo sức khỏe cầu thủ.

FA từ chối cung cấp thêm thông tin hay phỏng vấn về quan điểm và hành động cụ thể liên quan đến vấn đề đánh đầu và nguy cơ CTE, cũng không cho biết họ có đang chờ đợi những bằng chứng bổ sung nào để tiến hành thay đổi các quy định hay không.

Tiến sĩ Alan Pearce, nhà nghiên cứu về chấn thương não hàng đầu tại Úc, khẳng định không có lý do khoa học hay thực tiễn nào để FA tiếp tục trì hoãn việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa nhằm giảm tần suất đánh đầu bóng ở các cấp độ trong hệ thống bóng đá quốc gia.

Ông nhấn mạnh đây là cùng một môn thể thao với những yếu tố nguy cơ tương tự trên toàn thế giới, do đó không có cơ sở để phân biệt người chơi Úc với những nơi khác. Ông đồng thời cảnh báo tình trạng chấn thương não do tác động lặp đi lặp lại không chỉ gây ra CTE mà còn nhiều bệnh thoái hóa thần kinh khác.

Beau Busch, Giám đốc điều hành của PFA, cũng tỏ rõ sự bức xúc khi cho rằng FA đang tiếp cận sai vấn đề, tập trung phản ứng với truyền thông thay vì chủ động học hỏi và áp dụng các chính sách đã chứng minh hiệu quả trên thế giới nhằm bảo vệ sức khỏe người chơi.

Hướng dẫn về chấn thương đầu của Football Australia hiện chỉ xử lý các trường hợp đã bị chấn thương nặng (chấn động não), không đề cập đến tác động tích lũy từ nhiều cú đánh đầu (các cú đánh nhẹ không gây chấn động), vốn là nguyên nhân lớn được cho là dẫn đến căn bệnh của Wade.

Chính vì vậy, các chuyên gia nhấn mạnh cần có sự thay đổi chính sách để giảm thiểu tối đa số lần tiếp xúc tới đánh đầu ở trẻ em và cầu thủ vốn tiếp xúc với bóng trên không thường xuyên. Cả PFA và các bác sĩ đều kêu gọi Football Australia thực hiện bước đi chủ động và quyết liệt hơn, nhằm đưa bóng đá Úc trở thành môn thể thao an toàn nhất nước.

Paul Wade và các nhà chuyên môn nghiêm túc cảnh báo rằng đây không còn là vấn đề dành cho tương lai hay cho quốc gia khác, mà đang là thách thức lớn ngay trước mắt bóng đá Australia. Việc chần chừ hay không hành động sẽ khiến nhiều cầu thủ chịu hậu quả nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Theo Sydney Morning Herald

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.