Tại sao chính phủ Ấn Độ không thể dễ dàng tiếp quản các bất động sản bỏ hoang nhiều thập kỷ

Từ các biệt thự bỏ không cho đến những khu chung cư đang xuống cấp, các công trình bỏ hoang là hình ảnh quen thuộc tại nhiều đô thị của Ấn Độ. Dù vậy, việc chính phủ chủ động tiếp quản hay phá dỡ những tài sản này không thể tiến hành một cách đơn giản. Nguyên nhân chính là do Ấn Độ hiện không có một bộ luật thống nhất điều chỉnh toàn diện về bất động sản bỏ hoang.

Thay vào đó, các quy định liên quan được đặt rải rác trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau như luật đô thị, luật tiểu bang, quy định xây dựng, luật quy hoạch đô thị, luật di sản và cả luật dân sự cùng luật hình sự trong một số trường hợp.

Việc một tòa nhà bị bỏ hoang trong thời gian dài không đồng nghĩa với việc chính phủ có quyền tự động tiếp nhận hoặc phá dỡ bất động sản đó. Theo Điều 296 Hiến pháp Ấn Độ, nhà nước chỉ được quyền tiếp quản tài sản không người sở hữu thông qua học thuyết bona vacantia, tức là bất cứ tài sản nào không có người thừa kế hợp pháp.

Tuy nhiên, với những tài sản chỉ bị bỏ không hoặc không có người cư ngụ trong một thời gian dài mà vẫn còn người thừa kế hợp pháp thì pháp luật không công nhận tài sản này thuộc về chính phủ. Điều này làm cho việc xử lý các bất động sản bỏ hoang trở nên phức tạp, phụ thuộc vào từng quy định riêng của các bang.

Từng bang tại Ấn Độ xây dựng quy trình xử lý khác biệt đối với các bất động sản bỏ hoang, tuy nhiên các cơ quan đô thị thường được trao quyền tiến hành kiểm tra, đánh giá kết cấu công trình, xác định và phân loại mức độ nguy hiểm của công trình.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng có thể ra thông báo yêu cầu chủ sở hữu thực hiện sửa chữa, bảo trì, hoặc bảo vệ tài sản bằng hàng rào. Trong trường hợp tài sản có nguy cơ gây nguy hiểm cấp thiết đối với người dân xung quanh, chính quyền cũng có thể ra lệnh phá dỡ công trình này.

Theo Điều 256A của Đạo luật Công ty Đô thị Maharashtra năm 1949, các tòa nhà đã tồn tại trên 30 năm phải được kiểm tra bởi kỹ sư kết cấu đăng ký với Công ty Đô thị để đánh giá tính an toàn và khả năng cư trú.

Kết quả kiểm định sẽ được cấp Giấy chứng nhận ổn định kết cấu và phải được gửi tới ủy viên thành phố trong vòng một năm kể từ khi tòa nhà đủ tuổi 30 năm, và sau đó cứ mười năm lại phải kiểm tra lại, hoặc sớm hơn nếu ủy viên yêu cầu.

Tại Delhi, Điều 348 của Đạo luật Công ty Đô thị Delhi năm 1957 cho phép ủy viên ra lệnh cho chủ sở hữu hoặc người sử dụng phá dỡ, bảo vệ hoặc sửa chữa các tòa nhà được xác định là nguy hiểm, có thể đổ sập, hoặc đe dọa an toàn cho cư dân và khách bộ hành gần đó.

Những quy định này cho thấy rằng mặc dù có thể có những công cụ pháp lý để xử lý các bất động sản bỏ hoang hoặc nguy hiểm, việc tiếp quản hay phá dỡ cũng phải tuân theo quy trình pháp lý chặt chẽ, nhằm bảo vệ quyền sở hữu và an toàn cộng đồng.

Như vậy, việc quản lý các công trình bỏ hoang tại Ấn Độ không chỉ là thách thức về pháp lý mà còn đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và người dân, nhằm đảm bảo trật tự đô thị và an toàn cho cư dân.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.