Tòa án Hiến pháp Đức hủy bỏ lệnh cấm nhập cảnh chung đối với người Afghanistan

Tòa án Hiến pháp Liên bang Đức mới đây đã tuyên bố quyết định của Bộ Nội vụ do ông Alexander Dobrindt (CSU) đưa ra về việc dừng tiếp nhận chung với những người Afghanistan được cho là nguy hiểm là hành động tùy tiện, vi phạm nguyên tắc pháp quyền. Phán quyết này dựa trên đơn kiện của một người phụ nữ Afghanistan cùng hai con trai vị thành niên của bà.

Tòa tại Karlsruhe cho biết rằng đơn kiện của bà đã thành công. Bộ Nội vụ đã đưa ra quan điểm thay đổi chính sách so với các chính quyền tiền nhiệm, tuy nhiên với lý do "tuyên bố từ bỏ" các cam kết trước đây không đáp ứng yêu cầu chống lại hành vi tùy tiện. Điều này đồng nghĩa với việc chính phủ không được phép bác bỏ các cam kết một cách bừa bãi mà không xem xét từng trường hợp cụ thể.

Mặc dù chính phủ Đức có quyền rộng trong việc quyết định tiếp nhận người nước ngoài, song tòa án nhấn mạnh nhà nước pháp quyền không bao giờ được phép hoàn toàn tự do không có giới hạn trong quyết định của mình. Luật pháp phải ghi nhận rằng mỗi người nhập cư là chủ thể có quyền và lợi ích riêng biệt, những điều này cần được xem xét trong quá trình thực thi chính sách nhập cảnh.

Do vậy, các cơ quan hành chính hiện nay như Tòa hành chính cấp cao Berlin-Brandenburg được yêu cầu phải xem xét lại trường hợp đơn cử của người phụ nữ cùng hai con trai để đưa ra phán quyết mới phù hợp với quy định của Tòa án Hiến pháp.

Người phụ nữ Afghanistan trong vụ việc này đã được hứa tiếp nhận vào Đức vào tháng 12 năm 2021, chỉ vài tháng sau khi Taliban giành lại quyền kiểm soát Afghanistan. Bà và hai con được đưa vào danh sách nhân quyền do lo ngại bị đe dọa do các hoạt động xã hội trước đó dưới thời Taliban.

Trong nhiệm kỳ của Thủ tướng Angela Merkel, chính phủ Đức đã thiết lập nhiều chính sách nhằm giúp đỡ những người Afghanistan từng hỗ trợ quân đội Đức hoặc ủng hộ dân chủ và pháp quyền nhận được cơ hội nhập cảnh.

Chính phủ tiếp theo, dưới sự điều hành của liên minh đèn giao thông, đã thành lập chương trình quốc gia tiếp nhận người Afghanistan. Tuy nhiên, sau cuộc bầu cử liên bang năm trước, chính phủ mới của Thủ tướng Friedrich Merz quyết định hạn chế các chương trình tiếp nhận tự nguyện từ Đức đến mức tối đa.

Bộ Nội vụ Đức đã tuyên bố toàn bộ các cam kết tiếp nhận người Afghanistan được đưa ra trước đó không còn hiệu lực, trong đó có cả cam kết dành cho người phụ nữ cùng hai con nêu trên. Trước đó, chính phủ liên minh đen - đỏ cũng đã từng đề nghị chi trả một khoản tiền cho hàng trăm người Afghanistan nhằm thuyết phục họ từ bỏ quyền nhập cảnh vào Đức, với thời hạn từ chối kết thúc vào giữa tháng 11.

Số hồ sơ liên quan: 2 BvR 319/26

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.