Thủ tướng Anh Andy Burnham khởi động chính sách thân thiện với người dân

Ngay từ những ngày đầu làm Thủ tướng, Andy Burnham đã có những hành động thiết thực để gây thiện cảm với công chúng, trong đó có việc công bố giảm 20% thuế kinh doanh áp dụng cho các quán rượu, bar và club. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của các quán rượu trong văn hóa công nhân của Anh khi đến thăm quán The Hare tại Harlow, Essex. Ước tính, việc giảm thuế này sẽ khiến Bộ Tài chính do Bộ trưởng John Healey quản lý mất khoảng 100 triệu bảng Anh (gần 120 triệu euro), nhưng sẽ góp phần hỗ trợ một ngành kinh tế đã chịu nhiều áp lực trong thời gian gần đây.

Chính phủ tiền nhiệm dưới thời Keir Starmer đã vấp phải phản ứng dữ dội từ cử tri bởi hàng loạt chính sách tăng thuế và cắt giảm trợ cấp, như trợ cấp sưởi ấm mùa đông cho người về hưu. Những biện pháp này khiến uy tín của Starmer lao dốc không thể phục hồi. Đặc biệt, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves đã khiến ngành quán rượu tổn thương và thậm chí bị tẩy chay vì chính sách thuế tăng. Ngược lại, Burnham đang thể hiện sự quan tâm chăm sóc ngành này, thể hiện qua các bước giảm thuế và hỗ trợ tài chính.

Bên cạnh giảm thuế kinh doanh, Burnham còn công bố tạm thời miễn thuế giá trị gia tăng 5% trên hóa đơn điện dành cho hộ gia đình, giúp tiết kiệm khoảng 45 bảng (53 euro) cho mỗi gia đình hàng năm, gây thiệt hại khoảng 850 triệu bảng cho ngân sách. Ngoài ra, ông cam kết chi thêm 340 triệu bảng hỗ trợ người vô gia cư - lĩnh vực đã được ông chú trọng từ thời làm Thị trưởng Manchester, nơi từng chứng kiến số người vô gia cư giảm nhưng gần đây lại tăng trở lại.

Burnham cũng tuyên bố sẽ giới hạn giá vé xe buýt ở mức tối đa 2 bảng trên toàn quốc, nhằm giảm gánh nặng đi lại cho người dân, trong khi Nhà nước sẽ bù đắp khoản lỗ cho các công ty vận tải công cộng.

Công ty nghiên cứu thị trường GfK ghi nhận sự tăng điểm đáng kể trong chỉ số niềm tin người tiêu dùng Anh trong tháng 7, gọi đây là "Bước nhảy Burnham", dù cũng thừa nhận thành tích tiến sâu vào bán kết World Cup của đội tuyển Anh góp phần không nhỏ vào tâm lý tích cực của người dân.

Hiện Burnham chưa rõ sẽ thực hiện đến đâu kế hoạch tăng vai trò công trong quản lý các ngành vận tải, nước và năng lượng. Thông tin về việc quốc hữu hóa công ty cung cấp nước Thames Water, vốn đang nợ hơn 17 tỷ bảng và cần khoảng 2 tỷ bảng nữa trước cuối năm, đang được quan tâm đặc biệt. Chính phủ được cho là đang chuẩn bị một quy chế phá sản đặc biệt dành cho các doanh nghiệp như vậy, gây lo ngại về khả năng tốn kém hàng tỷ bảng cho người đóng thuế.

Viện Kinh tế học bảo thủ Institute of Economic Affairs cảnh báo nếu Burnham quốc hữu hóa hoàn toàn các công ty nước từng được tư nhân hóa dưới thời Thatcher, chi phí có thể lên tới 100 tỷ bảng. Nếu thêm cả ngành năng lượng vào diện quốc hữu hóa, con số này còn tăng thêm 50 tỷ bảng, gây áp lực lớn cho ngân sách và Bộ trưởng Tài chính Healey, nhất là trong bối cảnh chi phí lãi suất trái phiếu chính phủ đang tăng cao.

Ngoài ra, vấn đề cấp phép khai thác dầu khí ở biển Bắc vẫn gây nhiều tranh cãi giữa các phe phái trong đảng Lao Động. Trước đây, Bộ trưởng Năng lượng và Khí hậu Ed Miliband từng ngăn chặn cấp phép khai thác mới nhằm thúc đẩy mục tiêu không phát thải ròng nhanh chóng, vấp phải sự phản đối của các bên đối lập và thậm chí cả các công đoàn thân đảng Lao Động.

Trong khi một số nguồn tin cho biết Burnham sẵn sàng mở rộng sản xuất dầu khí ở vùng biển Anh, các báo khác khẳng định lệnh cấm cấp phép mới vẫn được giữ nguyên. Bộ trưởng Năng lượng mới Miatta Fahnbulleh vốn là người ủng hộ mạnh mẽ mục tiêu trung hòa carbon trong vòng 10-15 năm tới, và áp lực sẽ tập trung vào việc bà quyết định cho phép hay không hoạt động khai thác ở hai mỏ dầu lớn Rosebank và Jackdaw gần bờ biển Scotland.

Với những bước đi ban đầu, chính quyền Burnham đang hướng tới sự cân bằng giữa cải thiện điều kiện kinh tế xã hội và việc quản lý khắt khe những ngành then chốt trong nền kinh tế, đồng thời tránh lặp lại những sai lầm về thuế khóa của chính quyền trước.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.