Sụt giảm thuế sản xuất cho thấy hoạt động công nghiệp tại Nigeria suy yếu

Liên minh Nghiên cứu Kinh tế và Đạo đức (AERE) mới đây đã cảnh báo về sự suy giảm đáng kể trong thu nhập thuế từ ngành sản xuất tại Nigeria trong quý 1 năm 2026 (Q1 2026), cho thấy ngành công nghiệp nước này đang gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, thuế thu nhập doanh nghiệp (Company Income Tax - CIT) từ sản xuất đã giảm 31% so với cùng kỳ năm 2025, chỉ đạt 74,48 tỷ naira, trong khi con số này của quý 1 năm 2025 là 107,90 tỷ naira và quý 4 năm 2025 là 141,84 tỷ naira. Việc giảm sút thu nhập thuế này phản ánh tác động của chi phí sản xuất gia tăng và biên lợi nhuận thu hẹp trong ngành sản xuất.

Chủ tịch AERE, ông Dele Oye, ghi nhận thành tích kỷ lục của Ngân hàng Công nghiệp Nigeria (BoI) khi giải ngân khoản vay lên tới 644,9 tỷ naira trong năm 2025. BoI đã hỗ trợ tạo ra hơn 1,68 triệu việc làm và tài trợ cho các dự án tại 14 ngành chiến lược, đồng thời xuất bản Báo cáo Tác động Phát triển đầu tiên, công bố chuyển đổi trọng tâm từ số lượng khoản vay sang kết quả phát triển thực tế.

Bên cạnh đó, AERE đánh giá cao các chính sách của Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN) trong việc hỗ trợ lĩnh vực sản xuất. Chủ tịch Oye cũng ca ngợi Tổng thống Bola Tinubu đã đặt sản xuất làm trung tâm trong Chương trình Hy vọng Đổi mới và Chính sách Công nghiệp Nigeria năm 2025. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng các nhà sản xuất vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế cơ cấu nghiêm trọng như thiếu hụt điện năng kéo dài, lãi suất vay thương mại trên 35%, nợ ngoại tệ 2,4 tỷ USD chưa được giải quyết, cùng với việc tăng vay nợ trong nước của chính phủ và thiếu hụt nguồn tài chính dài hạn với lãi suất phải chăng.

Ông Dele Oye cảnh báo rằng ngành sản xuất, vốn được xem là động lực chính của sự chuyển đổi kinh tế Nigeria, đang trong tình trạng kém khả quan. Khi sản xuất giảm sút, thu nhập thuế cũng giảm theo, làm dấu hiệu cho thấy sản xuất và doanh số bán hàng đều giảm, đẩy ngành công nghiệp vào trạng thái dần dần tắt nghẽn.

Chủ tịch AERE ví von sự hỗ trợ tài chính của BoI như "một giọt nước trong sa mạc công nghiệp khát khô", chỉ ra rằng Nigeria cần tạo ít nhất 4 triệu việc làm mỗi năm để đáp ứng tốc độ tăng dân số, trong khi nhiều nhà máy đang hoạt động dưới 50% công suất lắp đặt.

Để cải thiện tình hình, AERE đề xuất Chính phủ tăng tốc thực hiện Chính sách công nghiệp Nigeria, phục hồi các ưu đãi thuế cho doanh nghiệp trong Khu vực Thương mại Tự do, củng cố Công ty Bảo lãnh Tín dụng Quốc gia, giảm thâm hụt ngân sách và mức vay nợ trong nước, áp trần lãi suất vay đối với các lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp và công nghệ ở mức 15%, đồng thời phát triển các nguồn vốn từ thị trường chứng khoán sâu rộng hơn và thiết lập các cụm công nghiệp có nguồn cung điện riêng biệt nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.