Rubio khẳng định Mỹ sẵn sàng đàm phán với Iran nhưng cảnh báo hậu quả nghiêm trọng

Tại Hội nghị ASEAN diễn ra ở Philippines, ngày 21/6, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio bày tỏ Washington vẫn sẵn sàng tiến hành đàm phán với Iran, dịp chỉ vài giờ sau khi lực lượng Mỹ hoàn tất đêm tấn công thứ 11 liên tiếp nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran. Tuy nhiên, ông Rubio nhấn mạnh Tehran cần nghiêm túc thực thi cam kết đã đề ra, nếu không sẽ phải đối mặt với "hậu quả" nghiêm trọng.

Ông Rubio cho biết Mỹ hoan nghênh đường lối ngoại giao nhưng nghi ngờ việc Iran có thiện chí đàm phán thật sự hay không. "Vấn đề hiện nay là Iran không nghiêm túc với các cuộc đàm phán. Nếu họ nghiêm túc, chúng tôi cũng nghiêm túc. Nếu ngược lại, chúng tôi sẽ hành động cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình và của các đồng minh," ông nhấn mạnh.

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ cảnh báo Iran đang đòi quyền kiểm soát eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải hàng hải trọng yếu nhất thế giới. Ông Rubio khẳng định Tehran không có cơ sở pháp lý để làm điều này và việc chấp nhận sẽ tạo nên một tiền lệ nguy hiểm cho an ninh toàn cầu.

"Nếu một quốc gia có thể quyết định kiểm soát tuyến đường thủy quốc tế và đe dọa đánh chìm tàu thuyền của những bên không tuân theo, thế giới sẽ phải đối mặt một tiền lệ rất nguy hiểm và điều này có thể lặp lại ở nhiều nơi khác, trong đó có khu vực chúng ta," ông Rubio cảnh báo.

Ông nhấn mạnh quyền tự do hàng hải là nguyên tắc cốt lõi và đang bị đe dọa nghiêm trọng. Nếu để tình trạng này tiếp diễn thì nền kinh tế toàn cầu cùng những quy tắc thương mại quốc tế đã tồn tại hơn 150 năm có thể bị phá vỡ, ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh và phát triển kinh tế thế giới.

Phát biểu của ông Rubio được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đã đi qua nửa chặng đường 60 ngày đàm phán theo thỏa thuận ngày 17/6, liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran, các biện pháp trừng phạt, cũng như tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.

Dù có thỏa thuận, tình hình giữa hai bên vẫn căng thẳng, với những vụ tấn công liên tiếp của Iran nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz và các đòn phản công quân sự của Mỹ vào các mục tiêu Iran trong khu vực. Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố ngừng lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực và cho biết Iran rất muốn "gặp gỡ một cách nhiệt tình."

Bộ trưởng Rubio cũng tái khẳng định Mỹ luôn sẵn sàng đàm phán tích cực, với điều kiện Iran giữ đúng cam kết. Khi cam kết bị phá vỡ như hiện nay, hậu quả sẽ đến.

Ông nhấn mạnh rằng duy trì nguy cơ sử dụng hành động quân sự là cần thiết để ngăn chặn Iran làm gián đoạn một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi cung cấp khoảng 20% năng lượng toàn cầu.

"Nếu không có sự hiện diện của hậu quả này, có thể chúng ta đang sống trong một thế giới mà nguồn cung cấp năng lượng khu vực và toàn cầu bị khống chế bởi một chế độ vô pháp," Rubio kết luận.

Qua đó, Mỹ thể hiện sự kiên quyết bảo vệ quyền lợi chiến lược, đồng thời mở cửa đối thoại nhưng không chấp nhận Iran lợi dụng ngoại giao để trì hoãn hay phá hoại tiến trình.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.