Vụ tố cáo quấy rối tình dục của năm phụ nữ chống lại linh mục Slovenia gây áp lực cho Vatican về tính minh bạch

Năm 2022, Vatican từng dự định khép lại vụ việc liên quan đến linh mục Marko Rupnik mà không tiến hành điều tra, với lý do các sự kiện đã quá hạn truy tố. Tuy nhiên, năm sau đó, Giáo hoàng Phanxicô đã quyết định hủy bỏ thời hiệu để mở đường tiến hành quy trình pháp lý. Linh mục 71 tuổi này bị kết tội đã có hành vi quấy rối tâm lý và tình dục ít nhất 20 phụ nữ trong khoảng thời gian gần 30 năm, đặc biệt là tại cộng đồng do ông đứng đầu ở Ljubljana, hiện đã bị giải tán.

Luật sư Laura Sgro, người đại diện cho năm nạn nhân gồm người Ý, Pháp, Slovenia và hai người giữ bí mật danh tính, đã gửi đơn tố cáo lên Tòa Thánh vào tháng 4 năm 2024. Bà bày tỏ sự thất vọng sâu sắc vì Vatican không cung cấp bất kỳ thông tin gì trong suốt chín tháng kể từ khi tòa án được thành lập nhằm xử lý vụ án với sự chỉ định năm thẩm phán hồi tháng 10 năm ngoái. Trong khi đó, vụ việc đã hết hạn theo thủ tục dân sự.

Luật sư Sgro cho biết mặc dù đã liên tục gửi thư điện tử, điện thoại và thư đề nghị qua đường bưu điện, bà vẫn không nhận được phản hồi chính thức nào từ Tòa Thánh. Tất cả thông tin về vụ án đều được biết qua các phương tiện truyền thông, gây nên cảm giác bỏ rơi và thiếu tin tưởng đối với những người tố cáo.

Một blog Italy từng đưa tin linh mục Rupnik đã được xử trắng án một cách âm thầm. Tuy nhiên, Bộ phận báo chí của Tòa Thánh đã bác bỏ thông tin này, khẳng định rằng hiện vẫn chưa có phán quyết nào được đưa ra và vụ việc đang trong quá trình xem xét. Vatican cho biết vì tính chất của quá trình tố tụng, họ không thể tiết lộ thêm thông tin để bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Vụ án này được xem là một trong những thử thách lớn đầu tiên của Giáo hoàng Lê-ôn XIV trong việc xử lý các cáo buộc về bạo lực tình dục trong Giáo hội Công giáo. Mặc dù có sửa đổi quy trình vào năm 2019 để cải thiện quyền lợi của nạn nhân, các thủ tục do Giáo hội thực hiện vẫn còn thiếu sự minh bạch và hạn chế tối đa sự tham gia của các nạn nhân trong việc theo dõi quá trình xử lý.

Ủy ban độc lập điều tra về quấy rối tình dục trong Giáo hội, trong đó có CIase ở Pháp năm 2021, đã nhiều lần lên tiếng chỉ trích sự thiếu minh bạch trong các vụ án này. Luật sư Sgro nhấn mạnh nếu nạn nhân cảm thấy bị bỏ rơi và phản bội, hệ thống hiện tại đã không hoạt động đúng chức năng của mình.

Trong thư gửi cho Hồng y Victor Manuel Fernandez, người đứng đầu bộ phận giáo lý của Vatican quản lý vụ án, bà Sgro yêu cầu Tòa Thánh công khai tiến trình xét xử, danh tính thẩm phán và lý do tại sao các nạn nhân chưa được triệu tập làm nhân chứng. Những người bị cáo buộc cảm thấy bị bỏ rơi và chưa đủ được bảo vệ, đồng thời đặt ra câu hỏi về tính công bằng và sự minh bạch của quy trình.

Giáo hoàng Lê-ôn XIV, kể từ khi nhậm chức vào tháng 5 năm 2025, đã gặp gỡ các nạn nhân bạo lực tình dục nhưng chưa đưa ra các biện pháp mạnh tay nào. Ông từng nhấn mạnh sự phức tạp và kéo dài của quá trình xét xử, kêu gọi sự kiên nhẫn của các bên. Tháng 9 tới đây, chuyến thăm của Giáo hoàng đến nhà thờ Đức Mẹ Lourdes dự kiến sẽ làm nóng lại sự chú ý về vụ việc, khi nơi đây quyết định che giấu các tác phẩm của linh mục bị nghi vấn để ứng xử theo yêu cầu của các nạn nhân.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.