Thông điệp xã hội của Giáo hoàng León XIV có thể gây khó chịu cho chính phủ Argentina

Các chính quyền trước đây của Argentina như Cristina Kirchner, Mauricio Macri và Alberto Fernández đều không tạo ra điều kiện để Giáo hoàng Francisco có thể thăm lại quê hương. Dù vậy, họ có thể cảm thấy phần nào nhẹ nhõm khi tránh được việc phải đối diện với những lời khuyên đầy sức nặng của Giáo hội về các vấn đề xã hội đang gia tăng trong những năm gần đây. Ngược lại, chính phủ mới dưới quyền Javier Milei hiện phải đối mặt với nguy cơ này khi Giáo hoàng León XIV dự kiến có chuyến thăm từ giữa tháng 11 năm 2025.

Theo một nguồn tin gần gũi với giới giám mục Argentina, chuyến thăm của Giáo hoàng sẽ là lần đầu tiên ngài đến Mỹ Latinh trong nhiệm kỳ, vùng đất mà bản thân Robert Prevost – Giáo hoàng León XIV – đã có nhiều kinh nghiệm trong vai trò truyền giáo. Thông điệp quyển bức thư tổng quan "Magnifica humanitas" của ngài được đánh giá cao bởi cái nhìn sâu sắc về nhân phẩm, sự phát triển công nghệ, giải pháp vượt qua ngôn ngữ căng thẳng và nỗ lực kiến tạo hòa bình.

Trong bối cảnh xã hội Argentina chia rẽ sâu sắc, Giáo hoàng cũng đã nhiều lần kêu gọi tránh sự phân cực chính trị, thể hiện rõ qua bài phát biểu trước Quốc hội Tây Ban Nha vào tháng 6 năm 2025. Lời kêu gọi này được các đại biểu từ mọi đảng rất hoan nghênh, kéo dài trong bảy phút vỗ tay liên tục. Những chỉ trích của Giáo hoàng về sự chia rẽ và đối đầu không khác nhiều so với kiểu tranh luận khắc nghiệt từng thấy từ phe Kirchnerism, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại và xây dựng sự đồng thuận.

Giáo hoàng cũng bảo vệ vững chắc mô hình gia đình truyền thống, dựa trên liên kết ổn định giữa nam và nữ, qua đó đôi bên cũng phản đối các quan điểm của các nhóm tiến bộ, những người thường gắn bó với các phe chính trị như Kirchnerism. Điều này củng cố sự tách biệt trong các nhóm chính trị xã hội tại Argentina.

León XIV tiếp bước người tiền nhiệm Francisco với phong cách giản dị nhưng sâu sắc, nhất quán với thông điệp hòa bình và các vấn đề xã hội nổi cộm như cảnh báo về nghèo đói và sự loại trừ xã hội. Giáo hội Argentina gần đây cũng thể hiện rõ quan điểm về sự nhạy cảm hơn với người nghèo, người khuyết tật, và lên án giới chức tham nhũng làm giàu bất chính như phát biểu của Tổng giám mục Buenos Aires, Jorge Ignacio García Cuerva, trong buổi lễ tedeum ngày 9 tháng 7 trước Tổng thống.

Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận tại Hội đồng Giám mục khẳng định chuyến thăm mang tính mục vụ chính yếu, không phải sự kiện chính trị hay chỉ là chuyến thăm của một nguyên thủ. Mục đích của Giáo hoàng là gặp gỡ tín đồ, truyền tải thông điệp hy vọng và khơi dậy sự đoàn kết trong cộng đồng Công giáo.

Giới lãnh đạo Giáo hội mong đợi thông điệp từ Giáo hoàng có thể thúc đẩy sứ mệnh của Giáo hội tại Argentina, giúp tái sinh tinh thần truyền giáo. Các hoạt động trong chuyến thăm, dự kiến kéo dài không quá ba ngày, tập trung tại các địa điểm đông người như Palermo và khu vực đài tưởng niệm người Tây Ban Nha, nơi Giáo hoàng John Paul II từng tổ chức thánh lễ lớn vào năm 1982 với sự tham gia của hai triệu người, cùng khả năng diễn ra tại Córdoba.

Từ khi bắt đầu nhiệm kỳ, Giáo hoàng León XIV đã gửi hai thông điệp quan trọng đến Argentina. Tháng 9 năm 2025 tại Hội nghị Liên đoàn Công nghiệp Argentina, ngài kêu gọi nền kinh tế hướng tới lợi ích chung, nhấn mạnh học thuyết xã hội của Giáo hội và những thách thức của công bằng xã hội bao gồm sự hòa nhập và công bằng. Sang tháng 6 năm 2026, tại Hiệp hội Các doanh nhân Công giáo, ngài tiếp tục thúc giục xây dựng nền kinh tế vì con người và lợi ích chung, đồng thời gợi nhớ về Enrique Shaw, người được Đức Thánh Cha kính trọng và đang trong quá trình phong chân phước tại Vatican.

Chính phủ Argentina cũng đặc biệt chú ý đến các thông điệp về lĩnh vực tư pháp, vốn gắn chặt với chính trị nội địa. Tháng 9 năm 2025 tại Roma, Giáo hoàng chủ trì lễ kỷ niệm năm thánh dành cho công nhân ngành tư pháp và lên án bất bình đẳng tiếp cận công lý như một hình thức phân biệt đối xử.

Thông điệp của Giáo hoàng luôn nhấn mạnh vai trò của lợi ích chung, tài sản chung cho toàn nhân loại và công bằng xã hội. Đây là ngôn ngữ khó phù hợp với quan điểm tự do cực đoan theo khuynh hướng của chính phủ Milei.

Những đề cập về công bằng xã hội không chỉ dừng lại ở giáo huấn của Giáo hoàng Francisco mà còn được León XIV mở rộng bằng cách dẫn dắt tư tưởng của Giáo hoàng John Paul II, người được nhiều người ủng hộ Javier Milei kính trọng. John Paul II từng nhấn mạnh vai trò ưu tiên cho người nghèo trong các quyết định cá nhân và xã hội, từ đó Giáo hội khẳng định sự quan tâm ưu tiên cho các nhóm dễ bị tổn thương như người nghèo, các nạn nhân bạo lực và những người sống ngoài lề xã hội, vốn đang mâu thuẫn với chính quyền Milei.