Brazil giảm sản lượng giết mổ bò khi rủi ro thuế nhập khẩu Trung Quốc gia tăng

Brazil có hạn ngạch xuất khẩu thịt bò sang Trung Quốc 1,106 triệu tấn trong năm 2026. Khi vượt quá hạn mức này, lượng thịt bò xuất khẩu sẽ phải chịu thêm mức thuế phụ phí lên tới 55% cộng với thuế tiêu chuẩn 12%, tạo thành mức thuế tổng cộng 67% khiến hàng hóa trở nên kém cạnh tranh trên thị trường Trung Quốc.

Tính đến cuối tháng 7, ngành công nghiệp thịt bò Brazil đã sử dụng khoảng 80% hạn ngạch này. Ngày 21/7, Trung Quốc thông báo cho thị trường về việc gần chạm hạn mức, gây lo ngại cho các nhà xuất khẩu Brazil. Hạn ngạch này nhằm bảo vệ nông dân nội địa Trung Quốc nhưng đồng thời gây áp lực lớn lên kênh xuất khẩu lớn nhất của Brazil, buộc các công ty giết mổ phải hạn chế sản xuất để tránh phải chịu thuế cao.

Nhà máy lớn của JBS ở Sidrolândia, ngoại ô Campo Grande, nơi có hơn 2.000 lao động, đã bắt đầu kỳ nghỉ tập thể kéo dài 15 ngày từ ngày 21/7. Đây là giải pháp quản lý chi phí trong bối cảnh giá bò sống cao và nhu cầu yếu hơn từ thị trường Trung Quốc.

JBS cũng cho biết sẽ chuyển hướng khối lượng thịt xuất khẩu sang các thị trường thay thế nhằm giảm thiểu tác động. Nhà máy Campo Grande vốn hoạt động nhiều ca và là điểm xuất khẩu trọng yếu sang Trung Quốc, nên việc tạm ngừng này phản ánh rõ ràng sức ép từ hạn ngạch.

Tại thị trấn Iguatemi cùng bang Mato Grosso do Sul, Iguatemi Beef thực hiện nghỉ tập thể hoặc giảm tốc độ sản xuất, mặc dù chi tiết về thời hạn và số lượng lao động cụ thể chưa được xác nhận chính thức.

Thị trưởng Iguatemi đề cập việc khoảng 90 công nhân bị sa thải, song công ty chưa xác nhận điều này. Điều này cho thấy tác động lan tỏa nhanh của hạn ngạch đến quản lý nguồn nhân lực tại địa phương dù thuế phụ phí vẫn chưa thực sự áp dụng.

Công đoàn công nhân giết mổ Sicadems xác nhận với truyền thông địa phương về việc thực hiện các giải pháp nghỉ tập thể và giảm tốc độ sản xuất tại Mato Grosso do Sul.

Chủ tịch công đoàn Régis Comarella cho biết việc vượt hạn ngạch sẽ kéo theo mức thuế phụ phí 55% trên cơ sở thuế 12% hiện tại khiến các nhà máy không thể cạnh tranh trên thị trường Trung Quốc, buộc phải cắt giảm xuất khẩu.

Trong khi đó, Iguatemi Beef chưa có tuyên bố công khai chi tiết, còn JBS nhấn mạnh rằng đây là biện pháp kiểm soát chi phí hơn là trực tiếp liên quan đến hạn ngạch.

Đối với các nhà đầu tư, nguy cơ hạn ngạch bị lấp đầy cho thấy sự nhạy cảm cao của ngành thịt Brazil trước các chính sách thương mại Trung Quốc. Cổ phiếu JBS trên thị trường B3 và dưới dạng ADR có thể chịu biến động ngắn hạn nếu hạn ngạch bị vượt và các nhà máy phải tạm ngừng hoạt động.

Người nước ngoài sinh sống tại Brazil có thể chứng kiến những tác động gián tiếp khi các nhà xuất khẩu chuyển hướng thịt sang thị trường nội địa, khiến giá thịt có thể ổn định hoặc giảm nhẹ dù giá gia súc vẫn cao.

Về dài hạn, sự phụ thuộc khoảng 60% vào Trung Quốc trong xuất khẩu thịt là rủi ro chiến lược, đòi hỏi các cuộc đàm phán mở rộng hạn ngạch hoặc các thỏa thuận song phương để duy trì ổn định ngành.

Với Mato Grosso do Sul, việc tạm đóng cửa các nhà máy có thể ảnh hưởng kinh tế địa phương phụ thuộc vào tiền lương từ các cơ sở giết mổ, dù các đợt nghỉ có thể ngắn hạn.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu thịt bò lớn nhất của Brazil, chiếm trên 50% giá trị xuất khẩu. Hạn ngạch hàng năm được thiết lập nhằm kiểm soát lượng nhập khẩu và bảo vệ nông dân nội địa Trung Quốc khỏi áp lực từ nguồn thịt nước ngoài.

Ngành thịt bò Brazil phát triển nhanh nhờ nhu cầu Trung Quốc, các nhà máy trên cả nước nâng cấp tiêu chuẩn vệ sinh để đáp ứng. Khi hạn ngạch gần đầy, các nhà xuất khẩu phải lựa chọn giữa chịu thuế phụ phí cao hoặc cắt giảm xuất khẩu sang thị trường này.

Thuế phụ phí cao khiến thịt Brazil mất lợi thế so với đối thủ như Argentina hay Úc, tạo ra tình trạng căng thẳng định kỳ trong quan hệ thương mại hai nước.