Lula cảnh báo phản ứng mạnh mẽ khi Mỹ can thiệp bầu cử Brazil và từ chối visa quan chức Mỹ

Tại Brasilia ngày 29/7, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva tuyên bố rằng bất kỳ hành động can thiệp nào từ nước ngoài vào cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra vào ngày 4/10 tới sẽ gặp phải phản ứng cứng rắn từ chính phủ Brazil. Ông khẳng định chỉ có 157 triệu cử tri Brazil mới có quyền quyết định tương lai của đất nước, cảnh báo rõ ràng rằng không ai bên ngoài được phép can thiệp vào tiến trình bầu cử của quốc gia Nam Mỹ.

Theo thông tin từ báo The Washington Post (Mỹ), nhiệm vụ của họ nhằm mục đích nghi vấn về tính toàn vẹn và độ tin cậy của hệ thống bỏ phiếu điện tử Brazil, vốn từng được đánh giá là mô hình tham khảo trong khu vực. Chính phủ Brazil cho rằng mục đích chuyến công tác là bất thường và có thể ảnh hưởng đến quá trình bầu cử, do vậy quyết định từ chối cấp thị thực cho hai quan chức Mỹ.

Việc từ chối cấp visa diễn ra trong bối cảnh chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống mà Lula đang dẫn đầu các cuộc khảo sát. Đối thủ chính của ông là Flavio Bolsonaro, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, người đang tranh cử và từng có phát ngôn nghi ngờ hệ thống bỏ phiếu điện tử Brazil tương tự như những nghi vấn dẫn đến việc ông Jair Bolsonaro bị tước quyền chính trị và bị kết án vì các nỗ lực lật đổ chính phủ.

Cũng liên quan đến cuộc bầu cử, vào ngày 20/7, chính phủ Mỹ đã xin visa cho hai quan chức trên với lý do để họ có thể làm việc về các vấn đề liên quan đến "tự do ngôn luận và bầu cử" với các cơ quan Brazil. Tuy nhiên, thời điểm xin visa trùng với một cuộc gặp riêng giữa Flavio Bolsonaro và các nhà ngoại giao nước ngoài, làm dấy lên nhiều nghi ngờ về mục đích của chuyến thăm này.

Sự việc góp phần làm tăng thêm căng thẳng giữa Brazil với chính quyền Mỹ trước đây dưới thời Tổng thống Donald Trump, người từng có nhiều chính sách bảo thủ và ủng hộ các ứng viên cánh hữu ở nhiều quốc gia Mỹ Latinh như Argentina, Colombia và Honduras. Mỹ cũng đã áp đặt các mức thuế mới đánh vào hàng hóa từ Brazil trong thời gian gần đây, trong khi Tổng thống Lula từng gọi Flavio Bolsonaro là "kẻ phản bội tổ quốc" vì có liên quan đến các biện pháp áp thuế của Mỹ, điều mà Flavio phủ nhận.

Báo chí quốc tế nhận định sự kiện này cho thấy sự thay đổi rõ nét trong cách tiếp cận của ngoại giao Mỹ dưới thời Trump, khi các nhân sự ngoại giao ngày càng tham gia sâu vào các mục tiêu chính trị thay vì dựa trên các nguyên tắc lâu dài và vượt lên trên phe phái.

Theo các quan chức Mỹ giấu tên, việc tận dụng quyền lực ngoại giao để gây ảnh hưởng chính trị tại các nước khác nhằm mục đích ý thức hệ là điều làm cho nhiều người trong Bộ Ngoại giao Mỹ khinh thường, đặc biệt đối với những người từng nỗ lực đưa nền dân chủ đến các quốc gia khác.

Diễn biến này tiếp tục đánh dấu sự phân hóa sâu sắc trong mối quan hệ giữa Brazil và Mỹ, đặc biệt giữa các quan điểm chính trị của hai nước trước cuộc bầu cử quan trọng tại Brazil vào cuối năm nay.