Skandal gian lận kỳ thi ở Ấn Độ khiến giới trẻ mất niềm tin vào công bằng

Kỳ thi nhập ngũ sĩ quan trong quân đội Ấn Độ là một thử thách không dành cho người yếu đuối. Sau 12 năm học tập, các thí sinh phải trải qua hai phần thi Toán, tiếng Anh và kiến thức chung, một quy trình sàng lọc kéo dài năm ngày và một cuộc khám sức khỏe kỹ lưỡng. Mỗi năm có khoảng 600.000 thí sinh, phần lớn là nam giới, dự thi, nhưng chỉ có 600 người được tuyển chọn, tương ứng tỉ lệ thành công chưa tới 0,1%. Dù vậy, chính tỉ lệ này không phải là lý do khiến Anshul Yadav, một thanh niên 18 tuổi từ Uttar Pradesh, quyết định cùng bạn bè đến Delhi để biểu tình, mà là bức xúc trước các vụ gian lận thi cử tràn lan tại Ấn Độ.

Vụ bê bối mới nhất liên quan đến đề thi tuyển sinh ngành y (NEET) bị rò rỉ qua ứng dụng Telegram đã làm rung chuyển cả nước. Đề thi bị bán với giá hàng nghìn rupiah cho một số thí sinh, dẫn đến việc chính phủ phải hủy kết quả và tổ chức thi lại. Sự việc làm dấy lên làn sóng phản kháng dữ dội, với hàng nghìn thanh niên tụ tập ở Jantar Mantar, Delhi, đòi công bằng và minh bạch trong giáo dục. Không ít học sinh vì áp lực và thất vọng đã tự tử.

Hệ thống thi cử của Ấn Độ không chỉ đối mặt với rò rỉ đề thi mà còn với các vụ gian lận kéo dài, từ rò rỉ đề thi công khai đến hỗn loạn máy tính khiến điểm số của thí sinh bị giảm không tương xứng. Báo cáo của các tổ chức độc lập cho thấy trong vòng 10 năm qua xảy ra ít nhất 89 vụ rò rỉ đề thi có hệ thống, ảnh hưởng đến 75 triệu thí sinh.

Cuộc biểu tình tại Delhi không chỉ dừng lại ở phản đối gian lận đề thi mà còn thể hiện nỗi chán chường với tình trạng tham nhũng sâu rộng trong hệ thống giáo dục và quản lý. Anshul Yadav và nhiều người bạn bày tỏ họ cảm thấy mình học tập không công bằng khi mà những kẻ gian lận vẫn ung dung không bị xử lý nghiêm túc.

Trong cuộc biểu tình, cảnh sát đã dùng bạo lực để giải tán đám đông, dùng dùi cui đánh người biểu tình, có cả phụ nữ bị thương nặng; nhiều người bị chảy máu và khóc. Sự kiện này đã gây phẫn nộ lớn trong xã hội, thủ hiến Delhi Arvind Kejriwal gọi đây là hành động ``bạo quyền'' và ``đàn áp dân chủ''. Trong khi đó, lãnh đạo đối lập Rahul Gandhi chỉ trích dữ dội chính phủ và yêu cầu từ chức đối với các lãnh đạo cấp cao, song Thủ tướng Narendra Modi vẫn bảo vệ chính sách của mình và cam kết tìm cách đối thoại với giới trẻ.

Không giống như suy nghĩ phổ biến, các vụ rò rỉ đề thi không phải xuất phát từ hacker bên ngoài, mà do nội bộ hệ thống như nhân viên nhà in, cán bộ giám sát thi, giáo viên và quan chức chính phủ tham gia trong việc bán đề cho các trung tâm gia sư tư nhân. Mạng lưới này hoạt động chặt chẽ và được bảo vệ kỹ lưỡng, chỉ trừng phạt những người cấp thấp trong khi các thủ phạm cấp cao gần như không bị xử lý. Một nghiên cứu cho thấy trong suốt hơn 10 năm, chỉ có duy nhất một quan chức cấp cao bị kết án về các bê bối thi cử.

Các trung tâm gia sư ở nhiều thành phố lớn như Delhi, Kota, Hyderabad và Patna biến việc học tập thành một hệ thống “giáo dục song song”, nơi học sinh thường nghỉ học chính khóa để tập trung ôn luyện tại các trung tâm này, sẵn sàng mua đề thi và tài liệu đắt tiền để tăng cơ hội đỗ đạt. Theo chuyên gia xã hội học Indranee Dutta, thị trường gia sư trị giá 7 tỷ USD có thể tăng gấp bốn lần trong những năm tới do nhu cầu đào tạo gắt gao và sự lo sợ về các kỳ thi cạnh tranh mật thiết với thị trường lao động hẹp.

Ấn Độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới với tốc độ khoảng 7% mỗi năm, nhưng lợi ích chỉ tập trung trong tay 1% giàu có nhất nắm giữ 40% tài sản. Chỉ khoảng 7% sinh viên đại học tìm được việc làm ổn định trong năm đầu tiên ra trường. Với thị trường việc làm hạn hẹp, kỳ thi tuyển đầu vào gần như là con đường duy nhất vào các công việc ổn định trong nhà nước, làm tăng sức nóng và cám dỗ gian lận trong các kỳ thi này.

Cảm giác thất vọng vì học hành vất vả mà không được đánh giá công bằng khiến nhiều sinh viên như Anshul Yadav lo lắng tương lai mịt mù và đặt câu hỏi về tính trung thực của toàn bộ hệ thống. Những cuộc biểu tình không chỉ phản ánh tình trạng gian lận mà còn phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về sự suy giảm meritocracy – nền tảng công bằng dựa trên năng lực mà Hiến pháp Ấn Độ cam kết bảo vệ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.