Hệ thống y tế Cuba suy sụp dưới sức ép của các lệnh trừng phạt Mỹ

Trong bối cảnh các biện pháp hạn chế và lệnh phong tỏa dầu mỏ từ Mỹ ngày càng siết chặt, chính phủ Cuba buộc phải áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng khẩn cấp vào tháng 2 vừa qua. Một trong những bước đi đáng chú ý là đình chỉ toàn bộ các dịch vụ y tế được xem là không cần thiết trên toàn quốc. Tuy nhiên, các dịch vụ này dù không thuộc nhóm ưu tiên cấp cứu nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, điển hình là các dịch vụ phòng bệnh và chăm sóc dự phòng.

Bác sĩ Fernandez, chuyên gia gây mê nhi khoa, cho biết trong điều kiện bình thường, công tác phòng ngừa giúp phát hiện sớm những bệnh nguy hiểm như viêm ruột thừa, qua đó tránh được tình trạng trở nặng hoặc biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong vài tháng gần đây, ông ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng hơn so với trước đây do các dịch vụ phòng ngừa bị gián đoạn.

Bộ Y tế công cộng Cuba (MINSAP) thông báo tỉ lệ sống sót của trẻ em mắc ung thư đã giảm đáng kể, từ 85% trước đây xuống còn 65% trong bối cảnh bị phong tỏa dầu mỏ. Tỉ lệ tử vong của trẻ sơ sinh cũng tăng từ 4 trẻ trên 1.000 ca sinh sống năm 2017, lên 7,7 vào năm 2024 và tiếp tục lên 9,9 vào năm 2025. Tương tự, tỉ lệ tử vong mẹ bầu tăng từ 40,6 lên 44,1 trên 100.000 ca sinh trong cùng giai đoạn.

Bác sĩ sản phụ khoa Lilian Delgado tại bệnh viện sản lớn nhất Cuba nhận định sự suy thoái trong hệ thống y tế đã làm gia tăng các ca sinh non và các biến chứng nghiêm trọng trong thai kỳ. Bà cho biết tình trạng thiếu hụt vật tư y tế và các điều kiện thiếu thốn đã ảnh hưởng tới tất cả các tầng mức của hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Mặc dù các ca cấp cứu được ưu tiên điều trị nhanh chóng trong vòng 48 giờ, các ca phẫu thuật khác như cắt bỏ vú đối với bệnh nhân ung thư hay một số ca ghép tạng vẫn bị xếp vào nhóm phẫu thuật 'chọn lọc'. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế lưu ý rằng trì hoãn những ca phẫu thuật này lâu dài cũng tiềm ẩn nguy cơ gây tử vong cao.

Hiện có hơn 100.000 người Cuba đang chờ được phẫu thuật chọn lọc hoặc phục hồi, trong đó có hơn 5.000 bệnh nhân ung thư và khoảng 12.000 trẻ em. Bác sĩ Delgado cho biết nhiều bệnh nhân của bà đã phải chờ đợi nhiều tháng do thiếu thuốc men và trang thiết bị, trong khi các phòng mổ bị chiếm dụng cho các trường hợp cấp cứu.

Dù các bệnh viện đã trang bị máy phát điện dự phòng để ứng phó với các đợt cúp điện thường xuyên hơn, nhiều bệnh nhân vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ y tế do sự gián đoạn trong hoạt động vận chuyển và thiếu hụt nhiên liệu, nguyên nhân do các biện pháp phong tỏa dầu mỏ. Điều này khiến cả các ca cấp cứu cũng không thể được xử lý kịp thời.

Bác sĩ Delgado nhấn mạnh rằng khi các ca phẫu thuật cho bệnh nhân ung thư phải trì hoãn do những lý do này, hệ quả là những bệnh nhân đó sẽ bị đẩy đến nguy cơ tử vong cao hơn, dù không ai mong muốn điều đó xảy ra. Bà khẳng định những biện pháp phong tỏa dầu mỏ đã trực tiếp và gián tiếp gây tổn thất nghiêm trọng đến tính mạng người dân Cuba.