Mark Cuban cảnh báo doanh nghiệp: AI không thể thay thế hoàn toàn nhận thức con người trong quyết định kinh doanh

Mark Cuban, nhà đầu tư tỷ phú kiêm thành viên ban giám khảo chương trình Shark Tank, đã lên tiếng cảnh báo các doanh nghiệp sử dụng AI để thay thế hoàn toàn nhân viên có thể bỏ qua giá trị của nhận thức và phán đoán con người. Trên nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter), ông cho rằng con người hiểu được hậu quả của hành động trong công việc theo cách mà các mô hình AI chưa thể nắm bắt được.

Cuban nhấn mạnh: "Mô hình AI không biết được hậu quả của hành động mình. Con người biết điều gì khiến họ bị sa thải. AI gặp vấn đề về độ trễ thông tin. Người lao động hiểu rõ những gì ngay trước mắt họ. Đây là hai kỹ năng mà AI sẽ không có trong thời gian dài, nếu có thì cũng rất lâu. Đó là những kỹ năng vô giá trong mọi quyết định kinh doanh".

Ông cho rằng sự kết hợp giữa AI và khả năng phán đoán theo thời gian thực của con người mới đem lại hiệu quả tối đa: "Thách thức là các nhà quản lý phải biết cách khai thác sự kết hợp này, thay vì coi AI và nhân viên văn phòng như hai đối tượng tách biệt. Khi làm đúng, đây chính là động lực và lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp".

Bình luận của Mark Cuban nảy sinh từ một báo cáo của Anthropic, công ty chuyên phát triển AI, do Trưởng phòng Kinh tế Peter McCrory công bố với tiêu đề “Tại sao AI chưa làm tăng tỷ lệ thất nghiệp?”. Theo báo cáo, mặc dù AI được áp dụng rộng rãi tại Mỹ, hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy AI đã làm tăng thất nghiệp một cách rõ rệt.

Peter McCrory nhận định thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì gần trạng thái full employment. AI cho đến nay hoạt động như một công nghệ tăng cường kỹ năng và hiệu quả lao động, bổ sung chuyên môn con người hơn là thay thế hoàn toàn. Mặc dù một số nhiệm vụ được tự động hóa, nhưng giám sát và ra quyết định phức tạp vẫn cần đến sự tham gia của con người.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, trong các ngành nghề chịu ảnh hưởng nhiều bởi AI, người lao động có những mối lo ngại về nguy cơ mất việc làm nhưng tỷ lệ thất nghiệp trong các ngành này không có dấu hiệu tăng đột biến. Tiến bộ của AI rất nhanh, song chưa rõ trong tương lai liệu có xảy ra sự dịch chuyển lao động quy mô lớn do AI hay không.

Phản hồi trước kết quả của báo cáo, Aaron Levie, Giám đốc điều hành công ty phần mềm quản lý nội dung Box, cho biết dữ liệu hiện tại cho thấy AI ảnh hưởng đến việc làm ít hơn so với dự đoán ban đầu vì AI vẫn cần người vận hành để tạo ra giá trị.

Levie giải thích AI thích hợp tự động hóa những nhiệm vụ cụ thể hơn là thay thế toàn bộ công việc, qua đó giúp nhân viên tăng năng suất thay vì mất việc. Ông viết: "Hầu hết công việc không thể được tự động hóa hoàn toàn bằng AI, chỉ một số nhiệm vụ trong công việc. Khi tự động hóa những nhiệm vụ này, bạn thực sự có thể tăng năng suất công việc, từ đó duy trì hoặc thậm chí tăng nhu cầu về nhân lực".

Trích dẫn báo cáo của McCrory, Levie nhấn mạnh: "AI hiện hỗ trợ nâng cao kỹ năng và tăng cường lao động, dựa vào sự giám sát và can thiệp của con người để điều khiển các công việc phức tạp nhất. Các mô hình AI ngày càng mạnh nhưng vẫn chưa hoàn hảo. Do đó, sự giám sát của chuyên gia là cần thiết để hướng dẫn và sửa chữa khi AI mắc lỗi".

Ông còn nhận xét rằng xu hướng này rõ ràng ở ngành phát triển phần mềm, nơi các trợ lý mã hóa AI giúp tăng năng suất nhưng vẫn cần lập trình viên theo dõi và kiểm soát.

Levie kết luận: "Ở nhiều lĩnh vực khác, nhu cầu về nhân lực vẫn mạnh ngay cả khi các tác nhân AI thúc đẩy năng suất. Hiện tượng này tương tự nghịch lý Jevons - khi công nghệ tăng năng suất làm tăng nhu cầu tổng thể, thay vì giảm".

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.