Chính quyền Trump thừa nhận cắt bỏ gần 7,5 tỷ USD quỹ năng lượng sạch vì lý do chính trị

Bộ Năng lượng Mỹ mới đây đã công khai thừa nhận việc hủy bỏ các khoản tài trợ năng lượng sạch do chính quyền Donald Trump thực hiện, trong đó tổng số tiền lên đến khoảng 7,5 tỷ USD. Điều đặc biệt là các khoản ngân sách này bị hủy chỉ vì các dự án thực hiện tại các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo. Bộ này xác nhận đây không phải là quyết định dựa trên các tiêu chí chuyên môn như hiệu suất, chi phí hay luật định, mà hoàn toàn vì lý do chính trị.

Thông tin này được Bộ Năng lượng Mỹ cung cấp trong khuôn khổ các cuộc đàm phán pháp lý liên quan đến vụ kiện do các nhà nghiên cứu Đại học California khởi xướng. Trong danh sách khoảng 284 khoản tài trợ bị cắt, hầu hết đều dành cho các dự án tại những bang Dân chủ hoặc bang ủng hộ ứng viên phó tổng thống Kamala Harris trong bầu cử 2024. Ngược lại, khoảng 340 khoản tài trợ được giữ lại đều dành cho các bang bầu cho Tổng thống Trump hoặc có ít nhất một thượng nghị sĩ Cộng hòa.

Các nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ đã phản ứng mạnh mẽ trước sự thừa nhận này, cho rằng đây là một hành động lạm quyền và chính trị hóa việc phân bổ ngân sách liên bang. Theo họ, việc cắt giảm các dự án năng lượng sạch này đồng nghĩa với việc chính quyền Trump đã cố tình tước đoạt cơ hội tạo việc làm và trừng phạt các cộng đồng vì quan điểm chính trị không ủng hộ Tổng thống.

Thông cáo của các nhà lập pháp Dân chủ ghi rõ: “Chính quyền này đã thừa nhận một cách công khai rằng họ hủy bỏ gần 300 dự án năng lượng nhằm vào các bang không bỏ phiếu cho Tổng thống trong cuộc bầu cử năm 2024. Đây là một sự thú nhận gây sốc về việc lợi dụng quyền lực để trừng phạt người dân dựa trên quan điểm chính trị”.

Trước đây, chính quyền Trump từng khẳng định các đợt cắt giảm quỹ là nhằm loại bỏ các dự án tốn kém, thiếu hiệu quả, để bảo vệ ngân sách thuế của người dân và ưu tiên nguồn cung năng lượng ổn định, giá phải chăng. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright từng tuyên bố việc rà soát và cắt giảm là không chịu tác động chính trị, và ông phủ nhận các cáo buộc cho rằng đây là hành động theo chủ nghĩa đảng phái.

Tuy nhiên, vụ việc đã hé lộ một bức tranh khác. Một số quan chức cấp cao của chính quyền Trump đã công khai sử dụng ngôn ngữ mang tính chất đảng phái khi thông báo việc cắt giảm, thậm chí gọi các khoản chi cho năng lượng sạch là “Green New Scam” (Kế hoạch lừa đảo xanh mới). Tổng thống Trump lúc đó cũng chia sẻ một video mang tính biểu tượng cảnh báo đảng Dân chủ rằng chính quyền sẽ “trói tay” họ.

Vụ việc đặt ra nhiều nghi vấn về tính khách quan trong quá trình phân bổ quỹ liên bang, đặc biệt khi chính quyền Trump đang thúc đẩy tăng quyền quyết định của các nhân sự chính trị trong cấp phát ngân sách thay vì dựa trên đánh giá chuyên môn. Điều này khiến các chuyên gia cảnh báo về nguy cơ chính trị hóa sâu sắc các cơ chế tài trợ quỹ, làm giảm tính minh bạch và hiệu quả của chính sách công.

Điều trớ trêu là trong khi chính quyền Biden đã đưa ra luật khí hậu với mục tiêu đầu tư và hỗ trợ các khu vực do đảng Cộng hòa kiểm soát nhằm tạo sự ổn định chính trị trong dài hạn, các nghị sĩ Cộng hòa lại phản đối và cắt giảm luật này. Động thái của chính quyền Trump trong cắt giảm quỹ năng lượng sạch tại các bang Dân chủ càng làm tăng căng thẳng chính trị trong bối cảnh nước Mỹ đang chia rẽ sâu sắc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.