Tuzson Bence gửi thư ngỏ kêu gọi Sonnevend Pál từ chối đề cử làm Thẩm phán Hiến pháp tại Hungary

Hôm thứ Bảy, phe Tisza thông báo sẽ đề cử Sonnenvend Pál thay cho Hende Csaba vào vị trí thành viên Tòa án Hiến pháp Hungary. Tuy nhiên, Fidesz ngay lập tức lên tiếng phản đối, khẳng định Hende bị loại khỏi ghế thẩm phán một cách không hợp lệ nên bất kỳ người kế nhiệm nào cũng không thể được công nhận hợp pháp. Phe này đã tiến hành khiếu nại pháp lý và yêu cầu đánh giá lại chương trình sửa đổi Hiến pháp liên quan trên chính Tòa án Hiến pháp.

Trước phản ứng này, Tuzson Bence, đại biểu Fidesz và cựu Bộ trưởng Tư pháp, đã đăng một lá thư ngỏ dài trên trang Facebook cá nhân, kêu gọi Sonnenvend từ chối nhận đề cử. Tuzson nhấn mạnh động thái rút ngắn nhiệm kỳ của Hende không phải một cải cách thể chế mang tính trung lập mà là hành động bất công đối với Hende, người không vi phạm nghĩa vụ, không bị mất tư cách pháp lý và không trải qua thủ tục loại bỏ hợp pháp.

Theo Tuzson, bản sửa đổi Hiến pháp thứ 17 đã áp dụng hình phạt pháp lý mới đối với Hende Csaba do việc ông này có thời gian phục vụ quốc hội bắt đầu hơn 20 năm trước, khiến nhiệm kỳ Thẩm phán Hiến pháp của ông bị chấm dứt sớm một cách bất hợp pháp. Ông cho rằng đây không phải là sự thay đổi thể chế hướng về tương lai, mà là một biện pháp cản trở trái pháp luật.

Tuzson tin rằng với tư cách luật gia, Sonnenvend phải nhận thức rõ tính bất hợp pháp của việc này và vì thế không nên trở thành công cụ hợp pháp hoá một hành động ông cho là vi hiến. Ông lấy ví dụ trường hợp Polgár Judit để kêu gọi Sonnenvend từ chối đề cử, cảnh báo việc chấp nhận sẽ biến ông thành Thẩm phán Hiến pháp không hợp pháp, không do lỗi cá nhân mà do vị trí được cấp trên cơ sở pháp lý sai trái.

Tuzson khẳng định có những thời điểm, trách nhiệm của một luật gia không chỉ dừng lại ở việc chấp nhận các cơ hội do đa số chính trị trao, đặc biệt khi họ được đề cử giữ chức vụ tại cơ quan bảo vệ Hiến pháp cao nhất. Ông nêu rõ việc trở thành Thẩm phán Hiến pháp phải dựa trên sự trung thực về mặt hiến pháp, không thể chấp nhận khi được bổ nhiệm nhờ việc loại bỏ bất hợp pháp một người đang tại chức.

Lá thư ngỏ kết thúc với lời kêu gọi Sonnenvend không dùng uy tín nghề nghiệp để hợp pháp hoá quyết định sa thải Hende, tránh trở thành công cụ của một tình huống vi hiến và yêu cầu ông tuyên bố từ chối đề cử để bảo vệ tính độc lập và pháp quyền của Tòa án Hiến pháp. Tuzson cũng nhắc lại rằng Fidesz sẽ không tham gia vào việc đề cử hoặc bầu chọn thành viên mới của Tòa án Hiến pháp.

Trước đó, một bài viết của Tarjányi Tamás chỉ trích Hende Csaba đã trở thành Thẩm phán Hiến pháp trong điều kiện vi phạm luật do không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn pháp lý khi được bầu. Hende từng có sự nghiệp kéo dài hơn hai thập kỷ trong quốc hội nhưng việc trở thành thẩm phán đã bị coi là trái luật vì những tiêu chí có phần dễ dãi được áp dụng hiện nay.

Trong tuần này, Tuzson Bence cũng xuất hiện tại hội nghị Tusnádfürdő, nơi ông đưa ra những lời đe dọa nhằm vào các thẩm phán và công tố viên liên quan đến việc xử lý vụ việc của phe Tisza, cho thấy sự căng thẳng chính trị hiện hữu trong nội bộ Hungary xoay quanh cuộc tranh luận về Tòa án Hiến pháp và quyền lực của các phe phái chính trị.