Trường đại học danh tiếng Mỹ đối mặt áp lực giảm vốn liên bang vì nhận hàng triệu USD từ thực thể liên kết Trung Quốc

Dữ liệu từ chính phủ Mỹ cho thấy nhiều trường đại học uy tín của nước này đã nhận hàng triệu đô la từ các nguồn tài trợ nước ngoài bị đưa vào danh sách giám sát của chính phủ, bao gồm một số thực thể có liên kết với quân đội Trung Quốc. Theo thông tin công bố, chỉ riêng trong nửa cuối năm 2025, các trường này đã tiếp nhận khoảng 27,6 triệu USD từ các nguồn có tên trong ít nhất một trong các danh sách này.

Các trường đại học như Northwestern University, University of California (UC) tại Irvine và Berkeley, University of Connecticut cùng Bryant University được xác định là có quan hệ nhận tài trợ từ các thực thể nước ngoài bị giám sát. Các khoản tài trợ này có thể đến từ thực thể bị coi là mối đe dọa an ninh quốc gia như Aero Engine Corporation of China – một công ty phát triển động cơ cho máy bay quân sự thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, nằm trong Danh sách Kiểm soát Tài sản Nước ngoài do Bộ Tài chính Mỹ quản lý.

Chính quyền Mỹ đang cảnh báo các trường đại học về những rủi ro liên quan tới việc nhận tiền từ các thực thể có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Thư cảnh báo do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách Ngoại giao Công chúng Sarah B. Rogers gửi cho các trường nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao mức độ giám sát tài trợ để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nếu các trường không kiểm soát và tiếp tục duy trì quan hệ với các nguồn tài trợ này, khả năng tiếp cận các khoản tài trợ liên bang cho nghiên cứu có thể bị hạn chế. Đây là một động thái nhằm tăng cường minh bạch liên quan đến nguồn gốc tài trợ nước ngoài trong hệ thống giáo dục đại học Mỹ.

Aero Engine Corporation of China, từng bị đưa vào danh sách đen của Bộ Tài chính Mỹ, đã chi hơn 7,8 triệu USD trong nhiều năm cho các trường như Northwestern, UC Irvine và University of Connecticut. Tuy nhiên các tài liệu báo cáo với Bộ Giáo dục Mỹ không tiết lộ chi tiết về cách sử dụng khoản tiền này.

Đáng chú ý, UC Berkeley cũng nhận được khoản tài trợ trị giá 7,6 triệu USD từ Đại học Sun Yat-sen Trung Quốc, nơi được liệt kê trong danh sách 1286 của Bộ Quốc phòng Mỹ – danh sách các tổ chức nghiên cứu bị nghi ngờ tiến hành các hoạt động gây tranh cãi. Đại học Berkeley nhấn mạnh họ tuân thủ tất cả các quy định liên quan đến tài trợ từ nguồn nước ngoài và đang rà soát lại dữ liệu được báo chí đưa ra.

Bryant University cho biết trước đây họ có một hợp đồng trị giá 22,6 triệu USD với Viện Công nghệ Bắc Kinh để duy trì một chương trình học thuật chung tại Trung Quốc, hợp đồng này đã được chấm dứt vào năm 2024 do những lo ngại về an ninh liên quan đến Viện Công nghệ Bắc Kinh.

Đại diện một số trường như Northwestern, UC Berkeley, UC Irvine và University of Connecticut chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ Fox News Digital về vấn đề này.

Trước đây, các trường đại học chỉ cần khai báo chung chung về quốc gia gốc của các khoản tài trợ nước ngoài mà không yêu cầu chi tiết về nguồn cụ thể. Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh vào tháng 4 năm 2025 yêu cầu Bộ Giáo dục tập hợp thông tin chi tiết hơn về các khoản tiền đến từ nước ngoài.

Chính sách mới nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình và minh bạch để bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu và công nghệ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.