Thuế flat tax cho thuê nhà tại Italy tiếp tục giảm mạnh trong năm 2026, giảm 25,5%

Thuế flat tax (cedolare secca) trên các hợp đồng cho thuê nhà ở Italy tiếp tục xu hướng giảm sau năm 2025. Theo số liệu mới nhất, tổng doanh thu từ thuế này trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 318 triệu euro, giảm 25,5% (109 triệu euro) so với cùng kỳ năm 2025. Năm 2025 đã khép lại với mức giảm 2,2%, đạt 4,69 tỷ euro, đánh dấu lần giảm đầu tiên sau 13 năm liên tiếp tăng trưởng doanh thu thuế liên quan đến loại thuế này. Đáng chú ý, tháng 5 năm 2026 ghi nhận xu hướng trái chiều với mức tăng nhẹ 4 triệu euro so với tháng 5 năm trước, tuy nhiên không đủ để đảo ngược tổng thể xu hướng đi xuống.

Để giải thích cho xu hướng giảm này, một giả thuyết quan trọng là sự chuyển dịch mức thuế áp dụng từ 21% dành cho hợp đồng thuê theo giá thị trường sang mức thuế 10% dành cho các hợp đồng thuê theo giá thỏa thuận (canone concordato). Tuy nhiên, việc sử dụng mức thuế 10% được áp dụng dưới những điều kiện rất nghiêm ngặt và chỉ giới hạn trong một số khu vực nhất định của Italy, bao gồm các thành phố lớn như Bari, Bologna, Catania, Firenze, Genova, Milano, Napoli, Palermo, Roma, Torino và Venezia, cùng các khu vực lân cận và các trung tâm có áp lực nhà ở cao được chỉ định bởi Cipe. Bên cạnh đó, thuế suất 10% cũng áp dụng cho các thành phố được tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong vòng 5 năm trước ngày 28/5/2014 hoặc chịu ảnh hưởng từ động đất năm 2016 tại Abruzzo, Lazio, Marche và Umbria. Dữ liệu từ năm 2025 cho thấy có khoảng 2 triệu người nộp thuế ở mức 21% và 1,1 triệu người áp dụng mức 10%, cho thấy chuyển dịch sang thuế suất thấp hơn này đã ảnh hưởng đáng kể đến tổng số thu thuế.

Yếu tố thứ hai cần xem xét là sự chuyển hướng từ các hợp đồng thuê dài hạn truyền thống sang hình thức cho thuê ngắn hạn dành cho khách du lịch (affitti brevi). Dù mức thuế 26% áp dụng cho những căn hộ thứ hai cho thuê ngắn hạn chỉ mang lại 17 triệu euro doanh thu bổ sung vào năm 2025, nhưng chính sách mới siết chặt từ ngày 1/1/2026 yêu cầu chủ nhà phải có mã số thuế VAT bắt đầu từ căn hộ thứ ba thay vì căn hộ thứ năm như trước đây, có thể ảnh hưởng đến số thu nhập trong tương lai. Bên cạnh đó, thị trường bất động sản Italy cũng đang đối mặt với vấn đề tồn kho căn hộ thuê bỏ trống ngày càng gia tăng. Song song với đó, việc thuê nhà không kê khai làm tăng nguy cơ trốn thuế. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất về kinh tế không quan sát và trốn thuế năm 2023 cho thấy, khoảng cách thuế (tax gap) về cho thuê nhà giảm từ 875 triệu euro năm 2022 xuống còn 773 triệu euro trong năm 2023, tương đương tỷ lệ giảm từ 10,1% xuống 8,6%, cho thấy có cải thiện nhất định trong việc thu thuế và kiểm soát trốn thuế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.