Người Úc lớn tuổi đổ xô trở lại học tập khi tỷ lệ nghỉ hưu giảm mạnh

Mỗi tuần, tại các trung tâm cộng đồng ở Melbourne, hàng trăm người Úc tuổi trung niên và cao tuổi đều tập trung trong các phòng học để theo đuổi đam mê học tập của mình. Mặt khác, những khóa học này không mang tính thi cử hay áp lực bài tập, với sự tham gia của những học viên đều trên 40 tuổi.

Đại học của Tuổi Thứ Ba (University of the Third Age - U3A) bắt nguồn từ ý tưởng của Pierre Vellas khi thành lập cơ sở đầu tiên tại Universite de Toulouse Capitole, Pháp năm 1973. Tuy nhiên, mô hình này bùng nổ mạnh mẽ tại Úc kể từ năm 1984 khi chấp nhận mô hình của Anh Quốc về phương pháp giảng dạy tập trung vào chia sẻ đam mê và kinh nghiệm giữa các thành viên thay vì giảng dạy chính thống.

Hiện nay, có hơn 44.000 người học tại U3A trên khắp nước Úc, trong đó tuổi trung bình của học sinh ở bang Victoria là 74 tuổi. Phần lớn học viên nằm trong độ tuổi từ 71 đến 80, nhưng cũng có những thành viên ở độ tuổi từ giữa 40 cho tới gần 90 tuổi. Điều này tạo nên sự đa dạng thế hệ, từ nhóm millennials đến thế hệ Silent Generation.

Với 102 trung tâm học tập trải rộng khắp Australia, U3A cung cấp tới khoảng 5000 khóa học từ thể dục, nghệ thuật, ngoại ngữ đến kỹ năng số. Mục tiêu chính là giúp học viên nâng cao kỹ năng công nghệ từng bước qua hình thức dạy kèm cá nhân, từ đó tăng cường sự tự tin cho người học.

Annie Grigg, chủ tịch U3A Victoria, cho biết môi trường làm việc trước đây giúp mọi người học công nghệ tự nhiên thông qua tương tác với đồng nghiệp. Tuy nhiên, trong đời sống hiện đại, việc cập nhật các kỹ năng mới cần được chủ động tìm kiếm nhiều hơn, đồng thời chi phí mua thiết bị mới và dịch vụ internet với thu nhập thấp gây khó khăn thêm cho người lớn tuổi.

Kể từ khi U3A bắt đầu phát triển tại Úc, tỷ lệ người nghỉ hưu đã giảm đáng kể do áp lực chi phí sinh hoạt. Theo số liệu của Cục Thống Kê Úc, tuổi nghỉ hưu trung bình của người dân nước này là 57,3 tuổi, cụ thể khoảng 60 tuổi đối với nam và 55,2 tuổi đối với nữ.

Nghiên cứu năm 2025 chỉ ra rằng khoảng một phần ba người Úc vẫn làm việc đến tận tuổi 60, trái ngược rõ rệt so với 20 năm trước, khi 71% phụ nữ và gần một nửa nam giới trong độ tuổi 61-64 đã nghỉ hưu. Đến 2025, tỷ lệ này giảm còn 41% ở phụ nữ và 27% ở nam giới.

Jo Winchester, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, nhận định rằng người lớn tuổi tại Úc đang có sự thay đổi tư duy về nghỉ hưu - từ nhìn nhận nghỉ hưu là kết thúc công việc sang coi đó như cơ hội để bắt đầu những điều mới. Các trung tâm học tập như U3A đóng vai trò quan trọng giúp học viên duy trì và phát triển kỹ năng trong trường hợp họ muốn tái gia nhập thị trường lao động.

Mặc dù các khóa học của U3A không cấp bằng chính thức, nhưng việc học tập đã giúp nhiều thành viên trang bị hoặc duy trì kỹ năng qua các hoạt động như giảng dạy tình nguyện, quản lý lớp học và làm công tác hành chính, từ đó ứng dụng vào các công việc tình nguyện khác nhau và cả làm việc bán thời gian.

Chuyên gia Winchester cũng chỉ ra rằng việc trở lại học tập không chỉ do áp lực tài chính mà còn mang đến cơ hội tìm kiếm mục đích sống, kết nối xã hội và duy trì đóng góp xã hội. Những người lớn tuổi có xu hướng chọn các chương trình đào tạo thực tế, tập trung vào kỹ năng nghề nghiệp như tin học, phần mềm doanh nghiệp, kế toán, quản trị y tế, dịch vụ cộng đồng và hiểu biết về trí tuệ nhân tạo, thường hoàn thành nhanh và phù hợp với nhu cầu việc làm.

Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo một số người có thể đầu tư nhiều tiền vào các khóa học không cần thiết nếu không tìm hiểu kỹ yêu cầu tuyển dụng, dẫn đến nguy cơ mắc nợ.

Đa số học viên tại U3A chia sẻ khi một khóa học kết thúc, khóa học khác lại bắt đầu với thời lượng từ một ngày đến cả năm hoặc hơn. Mọi người thường nghĩ đây là một ‘đại học’ nên sẽ phải chịu áp lực học thuật và có bằng cấp, nhưng thực tế khóa học không mang tính chính quy mà tập trung phát triển kỹ năng và xây dựng tình bạn.

Chính sự linh hoạt, không áp lực và đa dạng nội dung đã giúp U3A trở thành mô hình học tập ngày càng hút người lớn tuổi tại Úc tham gia, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và chuẩn bị tinh thần làm việc lâu dài hơn trong xã hội hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.