Venezuela chính thức rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế sau cáo buộc bất công với toàn cầu phía Nam

Vào ngày 25/7/2026, chính phủ Venezuela đã công bố quyết định chính thức rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (IStGH), theo chỉ thị của Chủ tịch đương nhiệm Delcy Rodríguez. Bộ trưởng Ngoại giao Félix Plasencia cho biết, nước này đã gửi công văn đến Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres để khởi động quy trình rút lui hoàn toàn và không thể đảo ngược khỏi Tòa án có trụ sở tại Den Haag, Hà Lan.

Động thái này đánh dấu một bước quan trọng trong mối quan hệ căng thẳng giữa Caracas và IStGH, nơi đang tiến hành các cuộc điều tra chống lại chính quyền Venezuela liên quan đến các cáo buộc vi phạm nhân quyền.

Chính phủ Venezuela cho rằng Tòa án Hình sự Quốc tế đang thể hiện sự đối xử không công bằng với các quốc gia thuộc Global South, trong đó có các nước châu Phi và Mỹ Latinh. Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Venezuela, tòa án đã có sự “thiên vị địa lý rõ ràng” dẫn đến việc tập trung không tương xứng vào các nước khu vực này, thay vì thực thi công bằng trên toàn cầu.

Ông Plasencia còn cáo buộc Tòa án đã biến quá trình xét xử trở thành hình thức "đàn áp đối với nhân dân Venezuela", đồng thời làm gia tăng sự bất bình đẳng vốn dĩ cần được giảm thiểu thông qua công lý quốc tế.

Được biết, Tòa án Hình sự Quốc tế đã tiến hành các cuộc điều tra từ nhiều năm nay liên quan đến cáo buộc phạm tội chống lại nhân loại tại Venezuela. Vụ việc đặt trọng tâm vào sự đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình do cảnh sát và quân đội thực hiện cách đây chín năm.

Trong một diễn biến mới nhất hồi tháng 12 năm ngoái, văn phòng công tố viên của IStGH tại Caracas đã phải đóng cửa vì việc hợp tác từ phía Venezuela không đảm bảo đủ yêu cầu. Phản ứng trước đó, quốc hội Venezuela đã quyết định xúc tiến việc rút khỏi quỹ đạo pháp lý của tòa án.

Theo quy định của Công ước Rome, cơ quan quyền lực đặt nền móng cho IStGH, việc rút lui của một quốc gia thành viên chính thức có hiệu lực sau một năm kể từ lúc Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc nhận được thông báo chính thức từ quốc gia đó.

Tòa án có thẩm quyền xử lý các tội ác nghiêm trọng như diệt chủng, tội ác chiến tranh, tội ác chống lại nhân loại và tội ác xâm lược. Việc Venezuela rút lui sẽ tạo ra một bước ngoặt trong quan hệ giữa quốc gia Nam Mỹ này với các cơ chế công lý quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.