Trung Quốc và Philippines đối đầu lần hai tại bãi cạn Scarborough giữa căng thẳng Biển Đông

Ngày 24/7, căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc tiếp tục leo thang tại bãi cạn Scarborough, khu vực tranh chấp nóng bỏng trên Biển Đông. Trong tuyên bố, Cảnh sát biển Trung Quốc cho biết họ đã áp dụng các biện pháp kiểm soát theo luật đối với nhiều tàu Philippines bị cáo buộc tiến hành hoạt động trái phép trong vùng biển mà Bắc Kinh gọi là vùng biển quản lý quanh đảo Hoàng Nham - tên mà Trung Quốc đặt cho bãi cạn này.

Tuy nhiên, lực lượng Cảnh sát biển Philippines đã công bố đoạn video tố cáo các tàu Trung Quốc sử dụng vòi rồng và các thao tác nguy hiểm nhằm ngăn cản tàu Philippines. Tính đến 9h30 sáng ngày 24/7, khu vực vẫn ghi nhận sự đối đầu giữa 10 tàu Philippines và 15 tàu Trung Quốc.

Trung Quốc khẳng định đã phải thực hiện "các biện pháp đối phó cần thiết" để đuổi hai tàu chính phủ Philippines cố ý xâm nhập vùng biển mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. Phía cảnh sát biển Trung Quốc cũng phát hành video mô tả hoạt động này là chuyên nghiệp, đúng quy trình và hợp pháp theo luật quốc tế.

Ngược lại, phía Philippines cho rằng hành động của cảnh sát biển Trung Quốc là phi pháp, mang tính cưỡng chế và gây hấn, trong đó có việc phun vòi rồng vào một tàu Philippines trong hơn hai phút, gây trúng mục tiêu gián tiếp. Đây là lần thứ hai trong tuần xảy ra sự việc như vậy sau vụ va chạm giữa một tàu cảnh sát biển Trung Quốc và hai tàu cao su của Hải quân Philippines tại bãi cạn Thomas Thứ Hai - một rạn san hô chìm trong quần đảo Trường Sa, nơi cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền.

Trong khi đó, hai thông báo từ Cục An toàn Hàng hải Trung Quốc cho biết nước này sẽ tiến hành các cuộc tập trận quân sự kéo dài từ ngày 21 đến 28/7 tại ba khu vực Nam và Đông Nam đảo Hải Nam. Các cuộc tập trận không diễn ra trực tiếp gần Scarborough hay Thomas Thứ Hai nhưng vẫn liên quan đến khu vực Biển Đông đang tranh chấp căng thẳng.

Đáng chú ý, các sự kiện leo thang căng thẳng này trùng với thời điểm Wang Yi, nhà ngoại giao cấp cao Trung Quốc, gặp gỡ đồng nhiệm Philippines Theresa Lazaro bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Manila. Wang Yi cảnh báo Manila sẽ phải chịu "hậu quả nghiêm trọng" nếu tiếp tục khiêu khích Trung Quốc dưới sự hỗ trợ của bên thứ ba.

Trong bối cảnh này, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio, cũng có mặt tại Manila để tham dự cuộc họp ASEAN, cho biết tàu cảnh sát biển Mỹ đã hỗ trợ vận chuyển một binh sĩ Philippines bị thương trong vụ va chạm ở bãi cạn Thomas Thứ Hai. Ông nhấn mạnh rằng sự hiện diện của Mỹ tại khu vực nhằm giữ vai trò trung gian, bảo vệ các đồng minh và ngăn ngừa leo thang căng thẳng.

Rubio đánh giá hành động sử dụng vòi rồng của Trung Quốc đối với tàu Philippines là "đáng lo ngại". Cùng với đó, Mỹ tuyên bố sẽ tăng gói hỗ trợ quân sự cho Philippines thêm 60 triệu USD, nâng tổng mức hỗ trợ lên 100 triệu USD trong năm tài chính 2026 nhằm tăng cường khả năng tự vệ của Manila và răn đe xung đột trong khu vực.

Khi được hỏi về các vụ đối đầu mới nhất và cam kết của Washington trong việc bảo vệ tàu Philippines, Đại sứ Mỹ tại ASEAN Kevin Kim tái khẳng định nước này luôn ủng hộ quyền chủ quyền của Philippines. Ông nhấn mạnh các tranh chấp cần được giải quyết trên cơ sở tôn trọng lãnh thổ Philippines và các tuyên bố trước đó của Hoa Kỳ đã nhiều lần nhấn mạnh điều này.

Những diễn biến mới nhất tại bãi cạn Scarborough và Thomas Thứ Hai cho thấy cuộc tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Philippines tiếp tục là điểm nóng phức tạp tại Biển Đông, với sự can thiệp ngày càng tăng của các cường quốc và tác động đến an ninh khu vực rộng lớn hơn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.