Venezuela chính thức rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế theo quyết định của Delcy Rodríguez

Félix Plasencia, Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Quốc tế hiện tại của chính phủ do Delcy Rodríguez lãnh đạo, thông báo quyết định rút Venezuela khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI) trong bối cảnh nước này đang chịu sự điều tra liên quan đến cáo buộc phạm tội chống lại loài người. Cuộc điều tra này bắt đầu từ năm 2018 nhắm vào chính quyền Tổng thống Nicolás Maduro, trong đó Delcy Rodríguez có vai trò trong chính phủ.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 24/7/2026, đúng một tháng sau thảm họa động đất kép 24/6 khiến hơn 5.000 người thiệt mạng, Plasencia cho biết: "Theo chỉ đạo của Phó Tổng thống đương quyền Delcy Rodríguez, Venezuela đã chính thức thông báo với Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres quyết định dứt khoát và không thể đảo ngược việc đơn phương rút khỏi Công ước Roma và khởi động quy trình rút khỏi CPI theo Điều 127".

Plasencia nhấn mạnh quyết định này xuất phát từ quan điểm cho rằng CPI đã biểu hiện sự thiên lệch địa lý rõ rệt, tập trung quá mức các hoạt động ở khu vực châu Phi và Mỹ Latinh, khiến các nước ở khu vực Nam bán cầu bị xử lý bất công. Ông gọi đây là hiện tượng làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng và can thiệp vào quyền tự quyết của các quốc gia.

“Công lý quốc tế không được áp dụng công bằng mà bị thao túng nhằm duy trì sự bất bình đẳng giữa các dân tộc, đồng thời chối bỏ quyền tự trị và chủ quyền của họ,” ông Plasencia tuyên bố, khẳng định quyết định rút khỏi CPI là để phản bác mô hình “lawfare” mà Caracas cáo buộc là nhằm đàn áp người dân Venezuela.

Trong thời gian Nicolás Maduro nắm quyền, Venezuela đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện công tố CPI và đón tiếp đại diện của cơ quan này, ông Karim Khan, trong bốn lần hồi giữa năm 2021 đến 2024. Lần đầu tiên trong chuyến thăm từ 30/10 đến 3/11/2021, CPI công bố nâng giai đoạn tiến trình từ trước đó lên thành điều tra chính thức.

Đến tháng 4/2023, họ nhất trí thiết lập một văn phòng kỹ thuật của CPI tại Caracas, nhưng hoạt động của văn phòng này gần như không có hiệu quả do những hạn chế từ hệ thống tư pháp Venezuela. Trong chuyến thăm tháng 4/2024, ông Khan xác nhận chính quyền Venezuela cam kết đưa Công ước Roma vào hệ thống luật pháp nội địa. Văn phòng CPI tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Caracas chính thức đi vào hoạt động nhưng sau đó không còn tiếp tục duy trì hợp tác.

Đây không phải lần đầu Venezuela rút khỏi các tổ chức quốc tế khi Delcy Rodríguez còn giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao. Năm 2017, giữa các cuộc biểu tình chống chính phủ và sự chỉ trích mạnh mẽ từ OEA, Venezuela đã công bố và thực hiện rút khỏi Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OEA). Khi đó, chính bà Rodríguez khẳng định quyết định này không tạm thời mà dựa trên nền tảng bảo vệ phẩm giá dân tộc.

Hiện tại, chính quyền Venezuela duy trì quan hệ cùng Mỹ nhưng đồng thời từ chối sự can thiệp của tổ chức quốc tế đối với các vấn đề nội bộ. Cũng trong những tuần gần đây, Chính phủ Mỹ đã đề nghị bảo hộ miễn trừ cho Delcy Rodríguez trước những vụ kiện có thể phát sinh tại tòa án liên bang Mỹ do vai trò lãnh đạo của bà được phía Washington công nhận.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.