Thủ hiến Scotland huy động quân đội ứng phó cháy rừng lớn ở vùng Highlands

Vụ cháy rừng kéo dài suốt 10 ngày tại Công viên Quốc gia Cairngorms, vùng Highlands, Scotland đã khiến cho nhiều khu vực trong vùng phải sơ tán, đặc biệt là khoảng 600 cư dân ở Nethy Bridge gần Aviemore. Trước tình trạng đám cháy mất kiểm soát, Thủ hiến John Swinney ngày 25/7 đã chính thức tuyên bố đây là một sự cố lớn và yêu cầu quân đội Anh hỗ trợ để bổ sung các nguồn lực hiện tại trong việc ứng phó ngọn lửa.

Thủ hiến cũng khẩn thiết kêu gọi người dân tránh xa các khu vực đang bị ảnh hưởng bởi cháy rừng, đồng thời cho biết lực lượng quân đội có thể phối hợp thực hiện hỗ trợ trên không nhằm tăng hiệu quả dập lửa.

Làn sóng chỉ trích kể từ đầu vụ cháy tập trung vào việc chính quyền và các cơ quan quản lý đã phản ứng chậm trễ, khiến tình hình trở nên phức tạp hơn. Ông Andrew Bowie, nghị sĩ phe Bảo thủ đại diện Aberdeenshire, lên tiếng về việc chính phủ nên ban bố tình trạng sự cố lớn từ nhiều ngày trước khi lửa bắt đầu lan rộng mất kiểm soát.

Bình luận viên và các thành viên cộng đồng địa phương cũng cho rằng có sự trì hoãn không cần thiết trong việc triệu tập các cuộc họp khẩn của chính phủ và xử lý khủng hoảng. Người đứng đầu hội đồng cộng đồng Nethy Bridge, Sandy McCook, khẳng định chính phủ đã hành động thiếu cấp bách, và các cuộc họp quản lý khủng hoảng chỉ được tổ chức sau gần 9 ngày từ khi vụ cháy bùng phát.

Kế hoạch quản lý cháy rừng tích hợp của Ban Quản lý Công viên Quốc gia Cairngorms (CNPA), công bố tháng 6/2025, đã cảnh báo rằng mật độ thực vật dễ cháy cao gần khu dân cư Nethy Bridge làm tăng rủi ro cháy lan trong điều kiện khắc nghiệt. Ban này cũng khuyến khích các chủ đất xem xét việc xây dựng đường băng cản lửa để giảm thiểu nguy cơ.

Tuy nhiên, CNPA thừa nhận họ không có thẩm quyền pháp lý để buộc chủ đất thực hiện hoặc duy trì các biện pháp này, dẫn đến sự thiếu đồng thuận do lo ngại ảnh hưởng đến kế hoạch đất đai cùng đặc tính tự nhiên của khu bảo tồn. Một cựu thành viên Ban CNPA, bà Deirdre Falconer, nhấn mạnh rằng quy định này cần được pháp luật hóa để bắt buộc các chủ đất tuân thủ nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản dân cư và doanh nghiệp lân cận.

Trước phản ứng được đánh giá là thiếu quyết liệt, phe Bảo thủ tại Scottish Parliament yêu cầu triệu tập phiên họp ngoại thường để các bộ trưởng, trong đó có Thủ hiến John Swinney, giải trình về cách thức xử lý vụ cháy rừng. MS Tim Eagle, nghị sĩ phe Bảo thủ, bày tỏ sự thất vọng trước cách thức phản ứng kéo dài và thiếu sự lãnh đạo rõ ràng trong lúc tình huống trở nên cực kỳ nghiêm trọng.

Người phát ngôn của Scottish Parliament cho biết đã nhận được đề nghị và sẽ phản hồi khi có thể. Trong khi đó, CNPA cho biết đã đầu tư nhiều thiết bị chữa cháy và triển khai các chiến dịch nâng cao nhận thức, nhưng vẫn phụ thuộc vào sự hợp tác tự nguyện của chủ đất.

Hiện lực lượng chuyên trách vẫn tiếp tục làm việc xuyên đêm để tạo ra các đường băng cản lửa bảo vệ các khu dân cư gần Nethy Bridge. Hình ảnh từ trên không cho thấy đám cháy vẫn đang lan rộng trong khu vực Công viên Quốc gia, đe dọa nghiêm trọng đến an toàn cư dân và môi trường.

Bộ Quốc phòng Anh đã được liên hệ để đưa ra bình luận về việc hỗ trợ quân đội trong hoạt động chống cháy rừng này.