Ứng viên Tổng thư ký Liên Hợp Quốc nêu kế hoạch nâng cao vai trò tổ chức toàn cầu

Sáu ứng viên đang cạnh tranh vị trí Tổng thư ký Liên Hợp Quốc tiếp theo đã chia sẻ quan điểm của họ trong một sự kiện diễn ra tại phòng họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Thời điểm hiện nay được đánh giá vô cùng khó khăn khi các cuộc xung đột ở Iran, Gaza và Ukraine làm dấy lên những nghi ngại về hiệu quả hoạt động của tổ chức quốc tế này. Đồng thời, sự chia rẽ sâu sắc giữa các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và Nga tại Hội đồng Bảo an cũng ảnh hưởng không nhỏ đến vai trò của Liên Hợp Quốc.

Mỗi ứng viên đều nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc đưa Liên Hợp Quốc trở lại vị trí trung tâm trong giải quyết các tình huống xung đột, khôi phục uy tín của tổ chức trên trường quốc tế và duy trì sự hiện diện thực tế tại "hiện trường" các cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Trong những năm gần đây, chiến tranh ở Ukraine, Gaza và Iran đã đặt ra nhiều thách thức đối với vai trò trung gian hòa bình của Liên Hợp Quốc. Tổng thư ký hiện tại António Guterres, nhiệm kỳ 2021-2026, đã nhiều lần lên tiếng phản đối bạo lực trên thế giới nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc đưa ra những ảnh hưởng mạnh mẽ để thúc đẩy giải pháp. Thậm chí, sự chỉ trích của ông về việc Israel phá hủy thành phố Gaza đã khiến chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu tức giận và cắt đứt các kênh liên lạc với ông.

Thêm vào đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công khai chỉ trích Liên Hợp Quốc là một bộ máy cồng kềnh, quá chú trọng đến các vấn đề như biến đổi khí hậu thay vì những ưu tiên của Mỹ. Chính sách tài chính của Mỹ đã gây sức ép lớn khi rút khỏi nhiều cơ quan và tạm ngưng phần lớn kinh phí hỗ trợ của nước này cho Liên Hợp Quốc, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng.

Tổng thư ký kế tiếp sẽ cần đạt tối thiểu 9/15 phiếu tại Hội đồng Bảo an và không gặp phải quyền phủ quyết từ 5 thành viên thường trực bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Anh. Việc này đòi hỏi khả năng ngoại giao cao để làm hài lòng mọi bên trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực căng thẳng đang diễn ra.

Các ứng viên gồm Rebeca Grynspan, cựu phó tổng thống Costa Rica; María Fernanda Espinosa, cựu chủ tịch Đại hội đồng LHQ; Carolyn Rodrigues Birkett, đại sứ Guyana tại LHQ; Macky Sall, cựu tổng thống Senegal; Rafael Mariano Grossi, cựu lãnh đạo cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế; và Michelle Bachelet, cựu tổng thống Chile và cựu Cao ủy Nhân quyền LHQ đã trình bày những cam kết của mình.

Họ đều thống nhất rằng tổ chức cần thiết lập lại sự liên hệ mật thiết với cộng đồng tại các vùng xung đột, tăng cường sự hiện diện thực tế nhằm nâng cao hiệu quả nhắn gửi cảnh báo và thúc đẩy thay đổi thiết thực. María Fernanda Espinosa nhấn mạnh, Liên Hợp Quốc phải tập trung vào việc đem lại tác động thực sự chứ không chỉ là các hoạt động tượng trưng.

Rafael Mariano Grossi cho biết sẽ tập trung khôi phục uy tín LHQ trong vai trò trung gian giải quyết hòa bình và nhấn mạnh "lời nói suông sẽ không đủ" khi một quốc gia thành viên phát động xung đột.

Hội đồng Bảo an sẽ bắt đầu tiến hành các cuộc thăm dò kín trong tháng 7 để đánh giá mức độ ủng hộ dành cho các ứng viên. Quyết định cuối cùng nhiều khả năng được đưa vào tháng 10 năm nay, sau khi Hội đồng Bảo an đề xuất và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua bằng đa số đơn giản.

Trong bối cảnh những thách thức chưa từng có này, vai trò của Tổng thư ký mới được kỳ vọng sẽ là người dẫn dắt tổ chức toàn cầu vượt qua khó khăn, tạo sự hòa hợp giữa các cường quốc và nâng cao hiệu quả trong việc xử lý các cuộc khủng hoảng quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.