Trung Quốc cảnh báo Philippines về hậu quả nghiêm trọng sau vụ đối đầu trên biển gần đây

Ngày 15/6, trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Philippines Theresa Lazaro tại Manila, Ngoại trưởng Trung Quốc Wang Yi đã lên tiếng cảnh báo Manila về “hậu quả đắng cay” nếu nước này cố tình khiêu khích Bắc Kinh với sự can thiệp từ bên ngoài. Ông Wang cũng đồng thời gửi lời “phản đối mạnh mẽ” liên quan đến vụ việc được mô tả là hành động tấn công một tàu thực thi pháp luật Trung Quốc vào ngày 13/6 tại bãi Second Thomas, một khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông.

Đây là ngày thứ ba liên tiếp Bắc Kinh đưa ra phản đối về vụ đối đầu xảy ra giữa một tàu cảnh sát biển Trung Quốc với hai chiếc tàu cao su của Hải quân Philippines. Sự việc diễn ra ngay trước thềm hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 56 tổ chức tại Manila, nơi các vấn đề khu vực có chủ đề trọng tâm được thảo luận.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines trong những năm gần đây thường xuyên căng thẳng do tranh chấp ở các vùng biển thuộc Biển Đông. Việc Manila tăng cường quan hệ quốc phòng và an ninh với Washington và Tokyo khiến Bắc Kinh cảnh giác cao độ. Philippines được coi là mắt xích quan trọng trong “chuỗi đảo thứ nhất” mà Mỹ sử dụng để hạn chế mở rộng hải quân của Trung Quốc.

Trong cuộc gặp ngày 15/6, Ngoại trưởng Wang nhấn mạnh quan hệ hai nước đang ở “ngã rẽ quan trọng” và việc lựa chọn con đường tiếp theo phụ thuộc vào quyết định “đúng đắn và hợp lý” của phía Philippines. Ông chỉ ra rằng các hành động của Manila đã trở thành nguyên nhân gây mất ổn định an ninh khu vực, đồng thời cảnh báo việc để các thế lực bên ngoài can thiệp và thổi phồng tranh chấp biển sẽ biến Philippines thành “con rối của người khác”.

Wang cũng cáo buộc một số cá nhân trong quân đội và lực lượng thực thi pháp luật Philippines cố tình tạo ra các trận xung đột nhằm làm tổn hại cho cuộc đối thoại song phương và theo đuổi lợi ích cá nhân thay vì vì lợi ích của người dân nước mình. Ông khẳng định Trung Quốc không bao giờ là mối đe dọa an ninh đối với Philippines và chưa từng xâm lược hay thuộc địa hóa nước này.

Hiện trường vụ việc xảy ra tại bãi Second Thomas, một khu vực ngầm ở quần đảo Trường Sa, nơi Trung Quốc gọi là Renai Jiao còn Philippines gọi là Ayungin Shoal. Tàu cảnh sát biển Trung Quốc cáo buộc tàu cao su của Philippines xuất phát từ tàu BRP Sierra Madre tiếp cận theo cách “nguy hiểm” và nhân viên Philippines đã tấn công sĩ quan Trung Quốc bằng các vật dụng như mái chèo và gậy dài.

Phía Philippines cho biết họ đã điều tàu cao su tới hỗ trợ khi tàu Trung Quốc tiếp cận “bất hợp pháp” tàu Sierra Madre và một quân nhân Philippines bị thương ở đầu do bị đánh bằng gậy gỗ. Hải quân Philippines đã cố tình mắc cạn chiếc tàu BRP Sierra Madre tại bãi Second Thomas từ năm 1999 và duy trì một nhóm nhỏ thủy thủ trên đó. Các hoạt động tiếp tế cho tàu này thường xuyên bị gián đoạn do các vụ đối đầu với phía Trung Quốc trong nhiều năm qua.

Căng thẳng giữa hai bên còn gia tăng thêm sau khi một tờ báo nhà nước Trung Quốc đăng một video do trí tuệ nhân tạo tạo ra vào ngày 10/7, mô tả người Philippines dưới hình ảnh các con khỉ, gây sự phẫn nộ lớn tại Philippines. Đại sứ Trung Quốc tại Philippines, Jing Quan, đã phủ nhận chính phủ Trung Quốc có liên quan đến video này, nói rằng đây chỉ là hành động của truyền thông độc lập mà chính phủ không kiểm soát được.

Video dài một phút do China Daily, báo tiếng Anh của Ban Tuyên truyền Đảng Cộng sản Trung Quốc phát hành, thể hiện một con khỉ mặc áo truyền thống Philippines bị các cánh tay mang cờ Mỹ và Nhật đẩy lên thuyền. Con khỉ này kéo một tấm biển ghi “South China Sea arbitration award” (Phán quyết trọng tài Biển Đông) rồi bị ném xuống biển.

Đại sứ quán Philippines tại Bắc Kinh đã lên tiếng chỉ trích hình ảnh này là “phân biệt chủng tộc, xúc phạm nghiêm trọng và phi nhân tính”. Bộ Ngoại giao Trung Quốc hồi cuối tuần trước cho biết video không đại diện cho quan điểm chính thức của chính phủ và từ chối bình luận thêm.

Trung Quốc đề nghị Philippines lựa chọn con đường đối thoại để giải quyết tranh chấp hàng hải và giảm thiểu căng thẳng, đồng thời kêu gọi Manila đưa ra quyết định hợp lý nhằm ổn định quan hệ song phương đang rất nhạy cảm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.