Số phận bất định nguồn thu dầu mỏ Venezuela sau động đất kép

Từ đầu năm 2026, chính phủ Mỹ do Tổng thống Donald Trump lãnh đạo đã thu về hơn 13 tỷ USD từ việc bán dầu mỏ của Venezuela, sau khi Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt và đưa tới nhà tù ở New York. Dù thu được số tiền lớn, Washington vẫn chưa công khai rõ ràng về việc sử dụng hoặc phân phối khoản thu này, theo một báo cáo của Financial Times.

Chính quyền Mỹ tiếp quản xuất khẩu dầu của Venezuela kể từ thời điểm Maduro bị bắt, và đưa bà Delcy Rodríguez, khi đó là phó tổng thống, lên nắm quyền. Tuy nhiên, sau sáu tháng kiểm soát nguồn tiền từ dầu mỏ, các nhà kinh tế nhận thấy dấu hiệu phục hồi kinh tế Venezuela vẫn rất hạn chế, đặt ra câu hỏi liệu toàn bộ số tiền thu được đã được chuyển trả về Caracas hay chưa.

Venezuela vừa trải qua hai trận động đất lớn vào tháng 6, gây thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng và nhà cửa. Liên Hợp Quốc ước tính thiệt hại có thể lên tới 37 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, nguồn thu từ dầu mỏ lẽ ra phải đóng vai trò thiết yếu để hỗ trợ tái thiết đất nước, tuy nhiên sự mù mờ về dòng tiền khiến công tác này gặp nhiều khó khăn.

Đáp lại nhu cầu cấp bách, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã giải phóng 346 triệu USD từ khoản tiền bị đóng băng để giúp Venezuela tái thiết những vùng bị ảnh hưởng bởi thảm họa động đất. Thông tin này được bà Delcy Rodríguez, hiện giữ chức quyền Chủ tịch Venezuela, công bố trên mạng xã hội vào cuối tuần trước.

Báo chí nước ngoài và các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng cuộc kiểm soát nguồn thu dầu mỏ Venezuela của Mỹ từ đầu năm gắn liền với các yếu tố quyền lực, lợi ích và tham nhũng. Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Joaquín Castro lên tiếng rằng hàng tỷ USD tiền dầu đang bị chính quyền Trump kiểm soát mà không có sự minh bạch hay bảo đảm, trong khi Quốc hội Mỹ vẫn bị giữ trong tình trạng mù mờ.

Theo dữ liệu từ Kpler, nền tảng phân tích thông tin vận tải biển, giá trị dầu thô xuất khẩu của Venezuela từ tháng 1 đến nay ước tính đạt 11,5 tỷ USD, chưa kể các thùng dầu chưa có giá chính xác được cho là đã nâng tổng giá trị tài sản lên hơn 13 tỷ USD.

Venezuela từng tạo một trang web để theo dõi nguồn thu từ bán dầu do Mỹ quản lý, nhưng báo cáo chỉ ghi nhận có một lần chuyển khoản 300 triệu USD vào tháng 3. Điều này càng tăng thêm nghi ngờ về việc thu nhập từ dầu chưa được tái đầu tư kịp thời vào nền kinh tế Venezuela.

Ngoài ra, Tổng thống Trump từng khẳng định vào tháng 6 rằng Mỹ đã thu hồi được số tiền chi cho chiến dịch quân sự tại Venezuela gấp 28 lần nhờ nguồn thu từ dầu mỏ nước này. Phía Mỹ cũng đưa ra nhiều lý giải khác nhau về việc quản lý khoản tiền này, bao gồm một lệnh hành pháp mô tả vai trò của họ là "người giám hộ" số tiền.

Tuy nhiên, các dấu hiệu phục hồi kinh tế yếu ớt bên trong Venezuela khiến giới quan sát cho rằng các khoản thu từ dầu mỏ có thể không được sử dụng đúng mục đích hoặc chưa được chuyển về cho chính quyền Venezuela trong thời điểm cần thiết.

Vấn đề này nhận được sự quan tâm lớn vì dầu mỏ chiếm khoảng một phần tư tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Venezuela, và sự chấm dứt các biện pháp trừng phạt lẽ ra sẽ là cú hích để vực dậy nền kinh tế vốn đang rất khó khăn kể từ trước khi xảy ra các trận động đất tàn phá đất nước.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.