Bồ Đào Nha và Morocco xúc tiến dự án kết nối điện lưới xuyên biên giới

Bồ Đào Nha cùng với Morocco dự kiến sẽ kêu gọi sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu và các doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực năng lượng để triển khai dự án xây dựng đường truyền điện lưới xuyên biên giới. Bộ trưởng Môi trường và Năng lượng Bồ Đào Nha, bà Graça Carvalho, nhấn mạnh rằng dự án này nên được đánh giá là “có tầm quan trọng châu Âu” vì nó góp phần tăng cường an ninh cung cấp năng lượng cho cả châu Âu và châu Phi.

Đây cũng là lý do hai bên đang chuẩn bị đề xuất gặp Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Teresa Ribera, để thảo luận về cơ hội nhận vốn từ khung tài chính tiếp theo của châu Âu, đặc biệt là qua chương trình Connecting Europe Facility, một chương trình đang được tăng ngân sách dành cho các dự án hạ tầng.

Ý tưởng xây dựng tuyến kết nối điện giữa Bồ Đào Nha và Morocco đã được đề cập từ khoảng một thập kỷ trước. Khi đó, hai nước đã phát động một cuộc gọi thầu để tiến hành nghiên cứu khả thi kỹ thuật và tài chính liên quan đến cáp biển ngầm kết nối điện.

Trong thời kỳ chính phủ đầu tiên của Thủ tướng António Costa, một tuyên bố nguyên tắc đã được ký kết trong lĩnh vực điện và khí đốt tự nhiên, tạo nền tảng cho dự án.

Chi phí ban đầu dự kiến cho dự án là khoảng 800 triệu euro, nhưng theo bà Carvalho, con số này cần được cập nhật do chi phí xây dựng đã tăng đáng kể trong những năm qua. Mức chi phí thực tế sẽ phụ thuộc vào công nghệ sử dụng và đường đi của hệ thống truyền tải điện.

Bộ trưởng Carvalho còn đề xuất khả năng hợp tác giữa Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Morocco nhằm giảm chi phí xây dựng, bởi tuyến kết nối giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã có sẵn, giúp giảm bớt phần việc cần triển khai.

Thêm vào đó, có những nhà phát triển tư nhân đang làm việc trên một tuyến nối đến Đức, và dự án kết nối Bồ Đào Nha-Morocco có thể trở thành nhánh của tuyến này, giúp giảm giá thành phần đoạn qua Bồ Đào Nha.

Chính phủ cũng đã nhận được sự quan tâm từ các công ty tư nhân và các liên doanh năng lượng, bao gồm cả các nhà vận hành lưới điện, về dự án này.

Bà Carvalho đề cập đến sự cố cúp điện rộng khắp ở bán đảo Iberia vào tháng 4/2025 như một ví dụ về vai trò quan trọng của các mối liên kết điện lưới trong việc phục hồi nhanh chóng hệ thống điện. Khi Tây Ban Nha bị mất điện, Bồ Đào Nha phải vận hành các nhà máy phát điện tự khởi động của mình, trong khi Tây Ban Nha nhận hỗ trợ từ Morocco và Pháp.

Bà cho biết nếu có kết nối điện với Morocco, khu vực này sẽ tạo thành một nhóm điện theo kiểu “hồ điện” thứ ba, giúp quá trình khôi phục điện nhanh hơn.

Cuộc họp giữa hai bộ trưởng cũng bao gồm các vấn đề liên quan đến khoáng sản chiến lược và năng lượng tái tạo, hai lĩnh vực mà hai bên đều rất quan tâm trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển bền vững. Bộ trưởng Năng lượng Chuyển đổi và Phát triển Bền vững Morocco, bà Leila Benali, đánh giá cuộc gặp là rất tích cực và nhấn mạnh mối quan tâm chung nhằm giảm chi phí tiếp cận năng lượng công cộng ở cả hai bên Đại Tây Dương.

Dự kiến các vấn đề này sẽ tiếp tục được thảo luận trong cuộc thượng đỉnh Bồ Đào Nha - Morocco dự kiến tổ chức vào đầu năm tới. Morocco, với diện tích rộng lớn có tiềm năng phát triển các trang trại điện mặt trời, có thể đóng vai trò quan trọng bù đắp cho sự hạn chế của lĩnh vực này tại Bồ Đào Nha hiện nay.

Theo bà Leila Benali, sự phối hợp giữa hai quốc gia trong lĩnh vực năng lượng tái tạo sẽ góp phần điều chỉnh chi phí năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh hiệu quả hơn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.